AQSh fuqarolari uçun Özbekistondagi köçmas mulk böyiça norezident soliqlari: ijara, sotiş va mol-mulk soliği (2026)

2026-yil noyabr holatiga köra Özbekiston soliq rezidenti deb topilmagan AQSh fuqarosi (har qanday ketma-ket 12 oy davomida mamlakatda 183 kalendar kundan köp bölmagan, Özbekiston Soliq kodeksining 30-moddasi) kvartiradan uçta soliq tölaydi. Ijara tölovidan jismoniy şaxslardan olinadigan daromad soliği 12% stavkada undiriladi (Kodeksning 382-moddasi). Sotişda ham xuddi şu 12% sotiş narxi bilan hujjat bilan tasdiqlangan sotib oliş narxi örtasidagi farqdan olinadi (375-moddaning 4-bandi). Mol-mulk soliği kadastr qiymatidan hisoblanadi: 2026-yil 1-yanvardan 200 kv. m gaça (şu jumladan) bölgan turar joy uçun 0,36%, yuridik şaxsga yoki yakka tartibdagi tadbirkorga ijaraga berilganda 1,5% (422-modda). Amerika qismini AQShdagi soliq maslahatçingiz olib boradi.

Qisqaça

• Maqomni fuqarolik emas, kunlar hal qiladi. Norezident — soliq davrida boşlanadigan yoki tugaydigan har qanday ketma-ket 12 oy davomida Özbekistonda 183 kalendar kundan köp bölmagan va Özbekistonda boşqa har qanday davlatdagidan köproq vaqt ötkazmagan şaxs (30-moddaning 2-qismi, 30-moddaning 4-qismi).
• Ijara: daromaddan 12%. Ijaraga oluvçi kompaniya yoki yakka tartibdagi tadbirkor soliqni özi uşlab qoladi; ijaraga oluvçi jismoniy şaxs bölsa, tartib birinçi tölovdan oldin soliq organida aniqlaştiriladi.
• Sotiş: narxlar farqidan 12%. 36 oylik egalik qilgandan keyingi imtiyoz (378-moddaning 7-bandi) «Soliq imtiyozlari» bobida turadi, norezidentning bazasini esa 366-modda imtiyozlarsiz hisoblaydi — sözma-söz matnga köra norezidentga u berilmaydi (bu izoh, töğridan-töğri norma yöq). Soliq huquq röyxatdan ötkazilgunga qadar tölanadi, uni xaridor soliq agenti sifatida hisoblab çiqaradi (356, 386-moddalar).
• Mol-mulk soliğini çet elliklar ham tölaydi (418-modda): 15-apreldan va 15-oktabrdan oldin (423-modda).
• AQSh — SSSR 1973-yilgi konvensiyasiga umid boğlamagan maʼqul: unda kvartira ijarasi haqida modda yöq, Özbekiston Soliq qömitasining xalqaro şartnomalar jadvalida esa AQSh yöq.
• Agar obyektni hali tanlayotgan bölsangiz, xaridning öz qoidalari AQSh fuqarolarining Özbekistonda köçmas mulk sotib olişi sahifasida bayon etilgan.

Kim norezident hisoblanadi

Soliq kodeksining 30-moddasi jismoniy şaxslarni pasportga qarab emas, mamlakatda bölgan vaqtiga qarab ajratadi. Rezident — maqomi aniqlanayotgan soliq davrida boşlanadigan yoki tugaydigan har qanday ketma-ket 12 oylik davr davomida Özbekistonda jami 183 kalendar kundan köp bölgan şaxs (2-qism). Soliq davrida mamlakatda 183 kundan kam, ammo boşqa har qanday davlatdagidan köproq bölgan şaxs ham rezident deb topiladi (4-qism). Qolganlari — norezidentlar.

Kiriş va çiqiş kuni çegarani kesib ötiş belgilariga köra aniqlanadi (9-qism), belgilar yetarli bölmasa, şaxsning özi turgan joyi haqidagi hujjatlarni taqdim etadi (10-qism): pasportlar va çiptalarni saqlab qöying. Maqom har bir soliq davri uçun qaytadan aniqlanadi, jismoniy şaxslardan olinadigan daromad soliği böyiça soliq davri — kalendar yil (384-modda).

Kvartira kunlarni hisoblaşga taʼsir qilmaydi: köçmas mulk 30-moddaning 11-qismida faqat şaxsni ikki davlat rezident deb hisoblagan holatdagi «hayotiy manfaatlar markazi» belgilari qatorida tilga olinadi. Özbekistonda uzoqroq yaşaydiganlar haqida — çet elliklar uçun maxsus soliq rejimi maqolasida. Valyuta rezidentligi alohida tuşunça (O‘RQ-573-son Qonunning 6-moddasi): sobiq fuqarolar uçun AQSh pasportli Özbekistonning sobiq fuqarosi maqolasiga qarang.

Uç soliq bitta sahifada

Ijara: soliqni kim uşlab qoladi va qanday tölanadi

Ijara mulkiy daromadlarga kiradi (375-moddaning 3-bandi). Norezident 382-moddada alohida körsatilmagan (dividendlar, foizlar, yuk taşiş haqi) daromadlardan 12% tölaydi — 382-moddaning 3-bandi. Baza — jismoniy şaxslardan olinadigan daromad soliği bölimidagi soliq imtiyozlarisiz jami daromad (366-modda 1-qismining 2-bandi). Norezidentning ijara daromadidan taʼmirlaş xarajatlarini çegirib taşlaş Kodeksda topilmadi.

Ijaraga oluvçi — kompaniya yoki yakka tartibdagi tadbirkor

Soliq agentlari — daromad tölaydigan Özbekiston yuridik şaxslari va yakka tartibdagi tadbirkorlar (386-modda 1-qismining 1, 2-bandlari). 375-modda böyiça mulkiy daromadlarga soliq agentida solinadi (387-moddaning 3-bandi), norezidentlar böyiça agent soliqni hisoblab çiqaradi va uşlab qolişi şart (388-moddaning 3, 4-qismlari). Keyin:

• Agent ijara haqining har bir tölovida 12% uşlab qoladi.
• Soliqni tölov bilan bir vaqtda, lekin hisobot topşiriş muddatidan keçiktirmay byudjetga ötkazadi (390-moddaning 1-qismi).
• Hisobotni har oy, hisobot oyidan keyingi oyning 15-kunidan keçiktirmay topşiradi (389-modda 1-qismining 2-bandi).

Ijara haqi qayerda tölanişidan qatʼi nazar, soliq uşlab qolinadi (400-moddaning 1-qismi). Soliqni uşlab qolmagan agent uni peni bilan birga özi tölaydi (386-moddaning 3-qismi, 400-moddaning 4-qismi). Talabingiz böyiça u daromadlar va uşlab qolingan soliq haqida maʼlumotnoma beradi (386-moddaning 4-qismi): u amerikalik maslahatçiga kerak böladi.

Yuridik şaxsga yoki yakka tartibdagi tadbirkorga ijaraga berilganda mol-mulk soliği 0,36% örniga 1,5% böladi (422-modda 1-qismining 4-bandi).

Ijaraga oluvçi — jismoniy şaxs

Jismoniy şaxs — ijaraga oluvçi 386-moddadagi soliq agentlari röyxatida körsatilmagan; 385-modda böyiça soliqni soliq tölovçining özi hisoblab çiqarişi va tölaşi mumkin. Manbada uşlab qolinmaydigan ijara daromadlari uçun Kodeks quyidagi tartibni tavsiflaydi:

• dastlabki deklaratsiya ijara daromadlari paydo bölgan kundan boşlab birinçi oy tugaganidan keyin beş kunlik muddatda topşiriladi; köçmas mulkning ijara şartnomasi soliq organlarida hisobga qöyilgan bölsa, u topşirilmaydi (397-modda);
• soliq har oy, daromad olingan oydan keyingi oyning 15-kunigaça, dastlabki deklaratsiya yoki xabarnoma asosida tölanadi; yil yakunida summa haqiqiy daromad böyiça qayta hisoblanadi, farq esa keyingi yilning 1-iyunidan keçiktirmay undiriladi yoki qaytariladi (398-moddaning 3-qismi).

Izoh. 397 va 398-moddalar ijara daromadi oladigan «soliq tölovçilar» va «jismoniy şaxslar» haqida maqomni körsatmay gapiradi, biroq deklaratsiya haqidagi bobda turadi, u yerda deklaratsiya qilinadigan daromadlar rezidentlarning daromadlari deb atalgan (393-moddaning 1-qismi), topşiriş esa «doimiy yaşaş joyi böyiça» amalga oşiriladi (397-moddaning 1-qismi). Norezident jismoniy şaxsga ijaraga berilgan kvartira böyiça deklaratsiyani qanday topşirişini Kodeks alohida norma bilan aytmaydi. Şuning uçun tartib birinçi tölovdan oldin kvartira joylaşgan joydagi soliq organida aniqlaştiriladi; hisob-kitob va tölovni biz mulkdorning işonçnomasi böyiça olib boramiz.

Soliq kodeksida jismoniy şaxslardan olinadigan daromad soliği uçun eng kam ijara haqi yöq. Köçmas mulk ijara şartnomasini soliq organlarida hisobga qöyişni Kodeks tilga oladi (397-moddaning 6-qismi), lekin majburiyatning özini va uning tartibini belgilamaydi; bu qoidalarni biz şartnoma tuzişdan oldin aniqlaştiramiz.

Kvartirani sotiş: foydadan soliq

Daromad qanday hisoblanadi. Daromad — sotiş summasining hujjat bilan tasdiqlangan sotib oliş qiymatidan ortiqça qismi; köçmas mulk böyiça hujjatlar bölmasa, daromad deb sotiş narxi bilan kadastr qiymati örtasidagi ijobiy farq eʼtirof etiladi (375-moddaning 4-bandi). 356-modda soliq agenti iştirokidagi bitimlar uçun boşqaça deydi: sotib oliş narxi haqida hujjatlar bölmasa, soliq sotiş qiymatidan kelib çiqib uşlab qolinadi. Ikki norma bir-biriga zid, şuning uçun sotib oliş narxi hujjatlarini saqlang: şartnoma, tölov hujjatlari, qabul qiliş dalolatnomasi.

Valyuta: sotiş böyiça hisobot norezident daromad oladigan valyutada tuziladi, sotib oliş narxi esa Özbekiston Markaziy bankining sotib olingan sanadagi kursi böyiça qayta hisoblanadi (356-modda).

«36 oy» imtiyozi. Rezident uçun xususiy mulkdagi mol-mulkni sotişdan olingan daromad soliqqa tortilmaydi, mulkida 36 kalendar oydan kam bölgan turar joylarni sotiş bundan mustasno (378-moddaning 7-bandi). Norezidentga u sözma-söz matnga köra oçiq emas: uning soliq bazasi — jismoniy şaxslardan olinadigan daromad soliği bölimidagi soliq imtiyozlarini qöllamasdan hisoblangan jami daromad (366-modda 1-qismining 2-bandi), 378-modda esa şu bölimning 54-bobida turadi, bob şunday nomlanadi — «Soliq imtiyozlari». Kodeksda «norezidentga 36 oy berilmaydi» degan töğridan-töğri ibora yöq: bu ikki normaning izohi. Şu öqiş jismoniy şaxslardan meros va hadya böyiça olingan daromadlarni ozod qilişga ham taalluqli (378-moddaning 11-bandi). Soliqni bitim hisob-kitobiga kiriting va pozitsiyani şartnoma imzolaşdan oldin soliq organida tasdiqlang.

Kim tölaydi va qaçon. Soliq agentlari deb 351-modda 2-qismining 5-bandida körsatilgan mol-mulkni (unga Özbekiston hududidagi köçmas mulk kiradi) sotib oladigan jismoniy şaxslar eʼtirof etiladi; ular 356-modda böyiça iş tutadi (386-modda 1-qismining 5-bandi, 2-qismi). Xaridor — yuridik şaxs 386-modda 1-qismining 1-bandi böyiça agent hisoblanadi. 356-modda böyiça tartib:

• Sotuvçi agentga sotib oliş narxi haqidagi hujjatlarning nusxalarini beradi.
• Agent mulk huquqi röyxatdan ötkazilgunga qadar köçmas mulk joylaşgan joydagi soliq organiga şartnoma nusxasi va sotuvçining hujjatlari bilan birga soliq hisob-kitobini taqdim etadi.
• Ön iş kuni içida soliq organi milliy valyutada soliq summasiga tölov xabarnomasini rasmiylaştiradi.
• Soliq mulk huquqi röyxatdan ötkazilgunga qadar tölanadi.
• Tölov hujjatidan keyin bir iş kuni içida soliq tölangani haqida maʼlumotnoma beriladi.
• Röyxatdan ötkazuvçi organ huquqni faqat maʼlumotnoma bölsa rasmiylaştiradi.

Izoh. 356-moddaning 1-qismi norezident yuridik şaxsning sotişini tavsiflaydi; xaridor — jismoniy şaxs uning tartibini 386-moddaning 2-qismidagi havola böyiça qöllaydi. Bundan taşqari, 356-moddaning 4-qismi 353-modda stavkalarini (norezident yuridik şaxslar daromadlari stavkalari) körsatadi, norezident jismoniy şaxs uçun stavka esa 12% (382-moddaning 3-bandi). 386-moddadagi havolani biz stavkaga emas, tartibga havola deb öqiymiz va bitimdan oldin hisob-kitobni soliq organida tasdiqlaymiz. Bitimning özi haqida — notariusda köçmas mulk oldi-sotdisi maqolasida. Agar meros qolgan kvartirani sotayotgan bölsangiz, sotib oliş narxi haqidagi hujjatlar odatda bölmaydi; AQSh fuqarosi uçun Özbekistonda meros maqolasiga qarang. Yaqin qarindoşlar örtasidagi hadya haqida — köçmas mulkni qarindoşlarga hadya qiliş: soliqlar va rasmiylaştiriş.

Jismoniy şaxslarning mol-mulk soliği

Soliq tölovçilar — jismoniy şaxslar, şu jumladan çet el fuqarolari, agar Özbekistonning xalqaro şartnomalarida boşqaça nazarda tutilmagan bölsa (418-moddaning 1-qismi). Obyekt — Özbekiston hududidagi uy-joylar va kvartiralar (419-moddaning 1-bandi). Baza — köçmas mulkka bölgan huquqlarni röyxatdan ötkazuvçi organ aniqlaydigan kadastr qiymati (420-moddaning 1-qismi); turar joy uçun u 42 million sömdan kam bölişi mumkin emas (420-moddaning 2-qismi).

2026-yil 1-yanvardan stavkalar (422-moddaning 1-qismi, 2025-yil 25-dekabrdagi O‘RQ-1108-son Qonun tahririda):

Hududiy vakillik organlari stavkalarga 0,7 dan 1,3 gaçasi koeffitsiyentlarni qöllaşga haqli (422-moddaning 3-qismi), şuning uçun viloyatda yakuniy natija boşqaça bölişi mumkin.

Soliqni obyekt joylaşgan joydagi soliq organi 1-yanvardagi bazadan kelib çiqib hisoblab çiqaradi (423-moddaning 1, 2-qismlari). Tölov xabarnomasi 1-martdan keçiktirmay topşiriladi, şu jumladan elektron şaklda yoki SMS-xabar bilan (423-moddaning 10-qismi). Teng uluşlarda 15-apreldan va 15-oktabrdan oldin tölanadi. Yil davomida mulkdor özgarsa, avvalgisi 1-yanvardan huquqni yöqotgan oygaça, yangisi huquq paydo bölgan oydan boşlab tölaydi (423-moddaning 5-qismi); meros böyiça ötgan mol-mulk uçun — merosxörda huquq paydo bölgan oydan (423-moddaning 7-qismi).

Rezident va norezident: nima özgaradi

AQSh — SSSR 1973-yilgi konvensiyasi

IRS Özbekistonni 1973-yilgi konvensiya tatbiq etiladigan sobiq sovet respublikalariga kiritadi, Özbekiston Soliq qömitasining xalqaro şartnomalar jadvalida (55 davlat, 2026-yil 6-martda yangilangan) esa AQSh yöq (batafsil). Kvartira ijarasi haqida konvensiyada heç narsa yöq: III(1)(a)-modda intellektual mulk va uskunalar uçun tölovlarga taalluqli. III(1)(c)-modda boşqa davlat rezidentining meros yoki hadya tariqasida olingan mol-mulkni sotişdan foydasi haqida gapiradi; Özbekiston tomoni uni kvartirani sotişga qöllaydimi, birlamçi manbalar tasdiqlamaydi. Şuning uçun soliqni Kodeks böyiça hisoblab qöying, konvensiyaga havolani esa bitimdan oldin yurist bilan muhokama qiling.

Pul mablağlarini AQShga ötkaziş va bank uçun hujjatlar

O‘RQ-598-son Qonun investorlarga Özbekistonga va Özbekistondan çet el valyutasida pul mablağlarini ötkazişni, soliqlar va tölovlar tölangan taqdirda, investitsiyalarni sotişdan tuşgan tuşumni ham, kafolatlaydi (17-modda). Investor qonunga köra mablağni foyda oliş maqsadida kiritadi (3-modda); oilasi uçun kvartira sotib oluvçi unga kiradimi, qonun töğridan-töğri aytmaydi. O‘RQ-573-son Qonun köçmas mulkni sotib oliş va sotişni kapital harakati operatsiyalariga kiritadi (16-modda), banklar valyuta operatsiyalarini özlari talab qiladigan hujjatlar taqdim etilgan taqdirda amalga oşiradi (20-modda). Norezidentlar Özbekiston banklarida hisobvaraq oçişga haqli (13-modda); bank hisobvaraqni masofadan oçadimi, bankning öziga boğliq.

Bank, ehtimol, mablağ manbai va soliq tölangani haqida hujjatlarni söraydi:

• oldi-sotdi şartnomasi va mulk huquqi töğrisidagi hujjat;
• sotişdan olingan soliq tölangani haqida soliq organining maʼlumotnomasi va tölov hujjatlari;
• ijaradan uşlab qolingan soliq haqida soliq agentining maʼlumotnomalari va mol-mulk soliği böyiça tölov xabarnomalari;
• ijara tuşadigan hisobvaraq böyiça köçirmalar.

Vakil uçun işonçnoma haqida — AQShdan işonçnoma böyiça Özbekistonda köçmas mulk sotib oliş maqolasida.

Amerika tomoni: faqat ikki narsa

Amerika deklaratsiyasini AQShdagi soliq maslahatçingiz olib boradi; biz uning uçun Özbekiston soliği böyiça hujjatlarni tayyorlaymiz. IRS talablaridan Özbekistondagi kvartira va hisobvaraqqa taalluqlilari ikkitagina.

8938-şakl. IRS izohiga köra, xorijdagi köçmas mulk 8938-şaklda aks ettirilmaydi; şaxsiy turar joyni yoki ijaraga beriladigan köçmas mulkni aks ettiriş şart emas. Köçmas mulkka xorijiy taşkilot orqali egalik qilinsa, çegaradan oşganda undagi uluş aks ettiriladi (IRS, Basic questions and answers on Form 8938; IRS, Comparison of Form 8938 and FBAR).

FBAR. Xorijdagi moliyaviy hisobvaraqqa moliyaviy manfaati yoki imzo huquqi bölgan AQSh şaxsi, şu jumladan fuqaro, bunday hisobvaraqlarning umumiy qiymati kalendar yilning istalgan paytida 10 000 AQSh dollaridan oşgan bölsa, FBAR (FinCEN Form 114) topşiradi. Özbekiston bankidagi ijara tuşadigan hisobvaraq ham şunday. Muddat — 15-aprel, 15-oktabrgaça avtomatik uzaytiriş bilan (IRS, FBAR).

Pactum qanday yordam beradi

• Norezident maqomini kunlar böyiça tekşiramiz va sizning holatingiz uçun ijara va sotişdan soliqni hisoblaymiz.
• Sotiş uçun töplam tayyorlaymiz: sotib oliş narxi hujjatlari, soliq organi va xaridor-agent uçun hisob-kitob, soliq tölangani haqidagi maʼlumotnomagaça hamrohlik.
• Mol-mulk soliği va ijara böyiça tölovlar jadvalini tuzamiz va tölovni işonçnoma böyiça olib boramiz.
• AQShga ötkaziş uçun bank dosyesini va amerikalik soliq maslahatçingiz uçun Özbekiston soliği haqidagi hujjatlarni yiğamiz.

Pactum — yuridik platforma, köçmas mulk agentligi emas: bizda sotuvga obyektlar yöq, xaridor (merosxör, mulkdor) tomonida işlaymiz. Xorijiy mijoz bilan şartnoma ikki tilli, rus va ingliz tillarida; hisob-kitob AQSh dollarida çiqariladi va SWIFT orqali tölanadi; şartnoma tomoni — «PACTUM-AI CA» MChJ (PACTUM-AI CA LLC). Xizmat narxi vazifa tahlil qilingandan keyin aytiladi. Yurist maslahatidan boşlaş mumkin: 60 daqiqa, 300 000 söm, summa xizmat narxiga hisoblanadi. Qarorni notarius, bank, soliq yoki röyxatdan ötkazuvçi organ qabul qiladi — natijani vaʼda qilmaymiz. Xarid qoidalari — AQSh fuqarolarining Özbekistonda köçmas mulk sotib olişi sahifasida.

Telefon +998 78 113 81 01, Telegram, info@pactum.uz, ofis: Toşkent, Afrosiyob köçasi, 21.

Köp beriladigan savollar

Amerikalik Özbekistondagi kvartira ijarasidan qanday soliq tölaydi?

Ijara haqining 12% (Soliq kodeksining 382-moddasi 3-bandi). Ijaraga oluvçi kompaniya yoki yakka tartibdagi tadbirkor bölsa, soliqni har bir tölovda u uşlab qoladi; jismoniy şaxs bölsa, tölov tartibi birinçi tölovdan oldin soliq organida aniqlaştiriladi.

Kvartira uç yildan ortiq mulkda bölsa, sotişda soliq tölaş kerakmi?

Ha, Kodeksning sözma-söz matniga köra: 36 oylik egalik qiliş uçun ozod qiliş (378-moddaning 7-bandi) «Soliq imtiyozlari» bobida turadi, norezidentning bazasi esa ularsiz aniqlanadi (366-modda 1-qismining 2-bandi). Töğridan-töğri norma yöq, pozitsiyani soliq organida tasdiqlaymiz. Soliq — sotiş narxi bilan tasdiqlangan sotib oliş narxi örtasidagi farqdan 12%.

AQShda yaşasam ham mol-mulk soliğini tölaş kerakmi?

Ha: soliq tölovçilar orasida çet el fuqarolari ham bor (418-moddaning 1-qismi). 200 kv. m gaça turar joy uçun stavka — kadastr qiymatining 0,36%, yuridik şaxsga yoki yakka tartibdagi tadbirkorga ijaraga berilganda 1,5% (422-modda); muddatlar — 15-aprel va 15-oktabr (423-modda).

Sotişdan tuşgan pulni AQShga ötkaziş mumkinmi?

Ha, bank ötkazmasi orqali, lekin bank hujjatlarni söraydi, O‘RQ-598-son Qonun 17-moddasining kafolati esa investorlarga soliqlar tölangan taqdirda berilgan.

Özbekistondagi kvartirani Amerika şakllarida körsatiş kerakmi?

Yöq, 8938-şaklda özingiz töğridan-töğri egalik qiladigan köçmas mulk aks ettirilmaydi. Biroq Özbekiston bankidagi hisobvaraqqa ijara tuşsa va xorijdagi hisobvaraqlarning umumiy qoldiği yilning istalgan paytida 10 000 AQSh dollaridan oşgan bölsa, FBAR topşiriladi.

AQSh — SSSR 1973-yilgi konvensiyasi soliqni kamaytiradimi?

Bunga umid boğlamagan maʼqul: unda kvartirani ijaraga beriş haqida modda yöq, Özbekiston Soliq qömitasining xalqaro şartnomalar jadvalida esa AQSh körsatilmagan.

Manbalar

• Özbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, lex.uz
• «Investitsiyalar va investitsiya faoliyati töğrisida»gi O‘RQ-598-son Qonun, 17-modda, lex.uz
• «Valyutani tartibga soliş töğrisida»gi O‘RQ-573-son Qonun, 6, 13, 16, 20-moddalar, lex.uz
• IRS: Comparison of Form 8938 and FBAR requirements
• IRS: Basic questions and answers on Form 8938
• IRS: Report of Foreign Bank and Financial Accounts (FBAR)
• IRS: AQSh — SSSR 1973-yilgi konvensiyasi, III-modda
• Özbekiston Soliq qömitasi: xalqaro şartnomalar qoidalari töğrisida maʼlumot

Normativ hujjatlar lex.uz böyiça keltirilgan, maʼlumot 2026-yil noyabr holatiga köra dolzarb va individual yuridik yoki soliq maslahati hisoblanmaydi.