Xorijliklar uchun maxsus soliq rejimi O‘zbekistonda: $50 000 yig‘im va 30+ kun

O‘zbekistondagi xorijiy fuqarolar uchun maxsus soliq rejimi $50 000 yig‘im to‘langanda chet el fuqarosining xorijiy manbalardan olgan daromadlarini jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘idan (JShDS) ozod qiladi. Shartlar: vakolatli bankdagi hisobraqam yoki vakolatli birjadagi kripto-hamyon, 12 oy ichida mamlakatda 30 kundan ortiq bo‘lish hamda mulk yoki ijara huquqidagi turar joy. Rejim 2025-yil 4-oktyabrdagi PF-180-son farmon bilan 2026-yil 1-yanvardan joriy etilgan, ariza berish tartibi esa Vazirlar Mahkamasining (VM) 2026-yil 21-maydagi 270-son qarori bilan tasdiqlangan. 2026-yil oktyabr holati: qaror Soliq kodeksiga (SK) o‘zgartirishlar kiritilgandan keyingina kuchga kiradi; ularga oid qonunni Qonunchilik palatasi 2026-yil iyul oyida qabul qilgan, Senat tomonidan maʼqullangani va imzolangani haqida maʼlumot yo‘q, shuning uchun ariza qabul qilinishi boshlangan-boshlanmaganini murojaat sanasida tekshiring.

Qisqacha

• 2026-yil oktyabr holati. Rejim farmon bilan 01.01.2026 dan nazarda tutilgan, biroq reglament Soliq kodeksiga o‘zgartirishlar kiritilgandan keyingina kuchga kiradi (VM 270-son qarori, 4-band); 12.10.2026 holatiga ular kiritilmagan, qonunni Senat maʼqullagani va imzolangani haqida ham maʼlumot yo‘q.
• Kirish narxi. Ariza beruvchi uchun $50 000 va voyaga yetgan har bir yaqin qarindosh uchun $10 000 yig‘im; voyaga yetmaganlarni amaldagi matnlar rejimga kiritmaydi; reglamentda alohida davlat boji ko‘rsatilmagan.
• Nima ozod qilinadi. Faqat xorijdagi manbalardan olingan daromadlar; O‘zbekistondan olingan daromadlarga Soliq kodeksining umumiy qoidalari qo‘llaniladi.
• Rezidentlik chegarasi. Ketma-ket 12 oy ichida 30 kundan ortiq muddat hamda mulk yoki ijara huquqidagi turar joy, umumiy qoida esa (SKning 30-moddasi) 183 kundan ortiq muddatni talab qiladi.
• Muddatlar. Tartib amalga kirgach, komissiya masalani 5 ish kuni ichida hal qiladi; rejim arizada ko‘rsatilgan muddatga, ammo 5 yildan ko‘p bo‘lmagan muddatga beriladi.
• Pulni qayerda saqlash. Banklarni Markaziy bank, kripto-birjalarni NAPP belgilaydi; NAPPning 2026-yil 1-iyundagi 49-son buyrug‘iga ko‘ra bular COINPAY va ASTERIUM.

Rejimni kim qo‘llashi mumkin: nazorat ro‘yxati

Rejim chet eldan daromad oladigan xorijliklar uchun mo‘ljallangan: dividendlar, boshqa mamlakatlardagi biznes, foizlar, investitsiya portfeli. Shartlar bir vaqtning o‘zida bajarilishi kerak.

• Xorijiy fuqarolik. Rejim chet el fuqarolariga qaratilgan (PF-180, 1-band). Toshkent xalqaro moliya markazi (TXMM) to‘g‘risidagi qonundan farqli o‘laroq, reglament O‘zbekistonning sobiq fuqarolariga kirishni cheklamaydi: rad etish asoslari orasida (12-band) bunday asos yo‘q.
• Qonuniy turish. Arizaga turish muddati haqidagi hujjat — viza yoki boshqa hujjat — ilova qilinadi (reglament, 5-band).
• 30 kalendar kundan ortiq — maxsus soliq rejimi so‘ralayotgan soliq davri boshlanadigan yoki tugaydigan istalgan ketma-ket 12 oylik davr ichida jami haqiqiy turish (reglament, 2-band).
• Turar joy ko‘chmas mulki — O‘zbekistonda mulk huquqi yoki ijara huquqi asosida.
• Identifikatsiya. Maʼlumotlar elektron raqamli imzo (ERI), daktiloskopiya, Mobile ID yoki boshqa identifikatsiya vositasi bilan tasdiqlanadi.

Reglament (12-band) rad etishning to‘rtta asosini nomlaydi: kerakli hujjatlar yo‘qligi; jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni va ommaviy qirg‘in quroli tarqalishini moliyalashtirish (AML/CFT) bilan bog‘liq maʼlumotlar mavjudligi; ariza beruvchi O‘zbekiston fuqarolarining huquqlarini cheklaydigan davlat fuqarosi ekanligi; ariza beruvchining turishi istalmagan deb topilishi. O‘zaro munosabat (reciprocity) asosini oldindan tekshirib oling: u hujjatlar sifatiga bog‘liq emas.

Maxsus soliq rejimi qancha turadi

VM 270-son qaroriga ilovaga (Vaqtincha ro‘yxatga olish to‘g‘risidagi nizomga o‘zgartirishlar) ko‘ra yaqin qarindoshlar — ota-ona, tug‘ishgan hamda ota yoki ona bir aka-uka va opa-singillar, er yoki xotin, farzandlar (shu jumladan farzandlikka olinganlar), bobo va buvilar, nevaralar hamda turmush o‘rtog‘ining ota-onasi.

Bolalar masalasida ommaviy axborot vositalarida chalkashlik yuzaga keldi: Spot.uz, 07.07.2026 (rus tilida) farmonni «har bir voyaga yetmagan qarindosh uchun» yig‘im deb noto‘g‘ri bayon qildi. PF-180 (3-band) va reglamentga (14 va 18-bandlar) ko‘ra yig‘im faqat voyaga yetgan qarindoshlar uchun to‘lanadi va rejim faqat ular uchun beriladi, 5 yillik ro‘yxatga olish (farmon, 6-band) esa yig‘im to‘langan shaxslarga tegishli. Qonun loyihasi, Spot.uz, 09.06.2026 (rus tilida) maʼlumotiga ko‘ra, imtiyozlarni voyaga yetmaganlarga ham yoyishi mumkin, ammo shartlar qonun eʼlon qilingandan keyin maʼlum bo‘ladi.

Yig‘im rejimning butun muddati (5 yilgacha, reglament, 18-band) uchun bir marta to‘lanadimi yoki takroran — farmon ham, reglament ham aytmaydi.

Qoplanishning taxminiy mezoni (shartli hisob-kitob): bir yil uchun 12% stavkada $50 000 yig‘im taxminan $417 000 daromaddan olinadigan JShDSga, 5% stavkada esa $1 000 000 daromaddan olinadigan JShDSga teng. Yig‘im butun muddat (5 yilgacha) uchun bir martalik bo‘lib chiqsa, bir yilga qayta hisoblangan chegara 12% da taxminan $83 000 daromad, 5% da esa $200 000 bo‘ladi; yillik bo‘lsa — bir yillik hisob-kitob amal qiladi. Hisob-kitobda chet elda to‘langan soliqni hisobga olish inobatga olinmagan: agar xorijiy dividend yoki foizlardan allaqachon 5% va undan ko‘p ushlangan bo‘lsa, rejimdan tejam nolga yaqin bo‘lishi mumkin. 5% stavkaning xorijiy dividendlarga qo‘llanishi va soliqni hisobga olish har bir holatda alohida aniqlanadi.

Rejim aks holda 183 kun qoidasiga ko‘ra rezident bo‘lib, butun dunyodagi daromadidan soliq to‘lashiga to‘g‘ri keladigan kishi uchun foydali. Norezident baribir JShDSni faqat o‘zbekistonlik daromaddan to‘laydi, shuning uchun O‘zbekistonda rezident bo‘lish zarurati bo‘lmasa, rejim soliqni tejamaydi.

Nima ozod qilinadi, nima ozod qilinmaydi

Ozod qilish faqat O‘zbekiston hududidan tashqaridagi manbalardan olingan daromadlarga tegishli. Rejim ishtirokchisining o‘zbekistonlik daromadlariga umumiy qoidalar qo‘llaniladi. Mo‘ljal uchun, PwC Worldwide Tax Summaries (ingliz tilida) jamlanmasiga ko‘ra (2026-yil 27-avgustda tekshirilgan): rezidentlar uchun JShDS stavkasi — 12%, dividend va foizlar bo‘yicha — 5%; norezidentlarning O‘zbekistondagi manbalardan olgan daromadlaridan dividend va foizlar bo‘yicha 10%, boshqa daromadlar bo‘yicha 12% ushlab qolinadi. Murojaat sanasida stavkalarni Soliq kodeksining amaldagi tahriri bilan solishtiring.

Keng tarqalgan xato — xorijiy hisobraqamga kelgan har qanday daromadni «xorijiy» deb hisoblash. Soliq uchun manba muhim: ish qayerda bajarilgan, to‘lovchi qayerda, mulk qayerda joylashgan. Toshkentdan Dubaydagi mijoz uchun ishlaydigan maslahatchi, qoida tariqasida, O‘zbekistondagi manbalardan daromad oladi, chunki ish shu yerda bajariladi, ozod qilish esa bu daromadga tatbiq etilmaydi.

Bankdagi hisobraqam yoki kripto-hamyon

Rejimning ikkinchi sharti — vakolatli tijorat bankidagi hisobraqam yoki O‘zbekistondagi vakolatli kripto-birjadagi kripto-hamyon. Banklarni Markaziy bank, birjalarni — Istiqbolli loyihalar milliy agentligi (NAPP) belgilaydi; ro‘yxatlar ularning saytlarida eʼlon qilinadi (PF-180, 9-band).

Nashr sanasida (2026-yil oktyabr) banklar ro‘yxati ochiq manbalarda yo‘q. Hisobraqam ochishdan oldin bankdan uning maxsus rejim uchun ro‘yxatga kiritilganligi haqida yozma tasdiq so‘rang: ro‘yxatdan tashqari bankdagi hisobraqam rejim shartini bajarmaydi.

Birjalar bo‘yicha aniqlik bor. NAPPning 2026-yil 1-iyundagi 49-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan ro‘yxatga (ingliz tilida) ko‘ra, komissiya qarori bor xorijliklar ikkita maydonchada kripto-hamyon ochishga haqli.

Mablag‘lar hisobraqam yoki hamyonga faqat jinoiy daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni va ommaviy qirg‘in quroli tarqalishini moliyalashtirishga qarshi kurash tartib-taomillari bo‘yicha tekshiruvdan va xavflarni baholashdan keyin tushiriladi (PF-180, 5-band; reglament, 15-band). Amalda mablag‘lar kelib chiqishi haqidagi hujjatlar to‘plami kerak bo‘ladi: dividendlar to‘g‘risidagi qarorlar, biznes yoki ulushlarni sotish shartnomalari, soliq deklaratsiyalari, hisobraqam ko‘chirmalari, kripto-aktivlar uchun — hamyonlar va tranzaksiyalar tarixi.

NAPPning kripto-bozordagi rolini O‘zbekistonda kripto-aktivlar va mayning haqidagi maqolada tahlil qilganmiz; provayderlar uchun litsenziyalar bo‘yicha — O‘zbekistonda kripto-litsenziya sahifasida.

Ariza qanday beriladi: bosqichma-bosqich

Quyidagi tartib VM 270-son qarorining reglamenti bo‘yicha bayon qilingan. U Soliq kodeksiga o‘zgartirishlar kuchga kirgandan keyin amalga kiradi (qarorning 4-bandi); 2026-yil oktyabr holatiga ular kiritilmagan, shuning uchun ariza berish imkoniyatini murojaat sanasida tekshiring.

Qarorni Bosh vazir o‘rinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri boshchiligidagi komissiya qabul qiladi; unga NAPP direktori (rais o‘rinbosari), Markaziy bank raisining birinchi o‘rinbosari va Soliq qo‘mitasi raisi kiradi; ishchi organ — Soliq qo‘mitasi.

• Tayyorgarlik. Reglament (5-band) xorijiy pasport nusxasini va turish muddati haqidagi hujjatni talab qiladi. Ijara shartnomasi yoki mulk huquqi hujjati hamda mablag‘lar kelib chiqishi haqidagi hujjatlar to‘plami to‘g‘ridan-to‘g‘ri nomlanmagan, ammo rejim shartlarini hamda bank yoki birjaga tasdiqlash uchun kerak bo‘ladi.
• Topshirish. Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali, Elektron soliq xizmatlari portali orqali yoki Davlat xizmatlari markazida shaxsan; maʼlumotlar ERI, daktiloskopiya yoki Mobile ID bilan tasdiqlanadi (reglament, 4–5-bandlar).
• Komissiyaga uzatish — 1 ish kuni (7-band).
• Ko‘rib chiqish — 3 ish kuni (9-band). Komissiya qo‘shimcha maʼlumot so‘rasa, muddat to‘xtatib turiladi (10-band).
• Qaror haqida xabardor qilish — 1 ish kuni (11-band). Jami farmonda ko‘rsatilgan o‘sha 5 ish kuni bo‘ladi.
• Hisobraqam yoki hamyon va yig‘im. Ijobiy qarordan keyin hisobraqam yoki hamyon ochiladi, yig‘im to‘lanadi, tasdiq elektron servis orqali topshiriladi (13–16-bandlar). Qaror qabul qilingandan keyingi to‘lov muddatini reglament belgilamagan.
• Guvohnoma — 1 ish kuni ichida shaxsiy kabinetga yoki elektron pochtaga (17-band); QR-kodli guvohnoma shakli — reglamentga 4-ilova.
• Turgan joyi bo‘yicha vaqtincha ro‘yxatga olish — ariza va rejim guvohnomasi bo‘yicha 1 ish kuni ichida (VM 270-son qaroriga 2-ilova; PF-180-son farmonning 6-bandida esa yig‘im to‘langani haqidagi hujjat nazarda tutilgan): 5 yilgacha, ammo viza muddatidan oshmagan holda; vizasiz kirish mumkin bo‘lgan MDH fuqarolari uchun — 5 yilgacha, lekin chiqmasdan 6 oydan ko‘p bo‘lmagan muddatga.

Uch yo‘l yonma-yon: oddiy rezidentlik, maxsus rejim, TXMM

2026-yil iyulidan boy xorijlik uchun yana bir yo‘l paydo bo‘ldi — 2026-yil 13-iyuldagi O‘RQ-1158-son Konstitutsiyaviy qonun bo‘yicha TXMMning investitsion soliq rezidenti maqomi (25.07.2026 dan kuchda).

Tartib amalga kirgach, maxsus rejim tezroq bo‘ladi: summa tushunarli va qaror uchun 5 ish kuni. TXMM orqali yo‘l markaz Kengashi aktlariga bog‘liq, ammo imtiyoz qonun bilan o‘nlab yillarga mustahkamlangan; batafsil — TXMM: ishtirokchilar va 2076-yilgacha imtiyozlar tahlilida.

Xatarlar: chiqish mamlakati va ikki tomonlama soliqqa tortish

O‘zbekiston rejimi chiqish mamlakatidagi rezidentlikni bekor qilmaydi: u rezidentlikni kunlar soni, turar joy, hayotiy manfaatlar markazi bo‘yicha, AQSh esa fuqarolik bo‘yicha belgilaydi. Chiqish mamlakati sizni rezident deb hisoblashda davom etsa, xorijiy daromad o‘sha yerda soliqqa tortiladi va $50 000 soliq tejami emas, ro‘yxatga olish uchun to‘lov bo‘lib qoladi. Ayrim mamlakatlarda rezidentlikni o‘zgartirish realizatsiya qilinmagan kapital o‘sishdan chiqish solig‘ini (exit tax) ishga tushiradi.

Ikki tomonlama soliqqa tortishni bartaraf etish to‘g‘risidagi bitimlar ikki rezidentlik to‘qnashuvini odatda zanjir bo‘yicha hal qiladi: doimiy turar joy, hayotiy manfaatlar markazi, odatdagi turgan joy, fuqarolik. Oila va biznes boshqa mamlakatda bo‘lganda Toshkentdagi 30 kun bu mezonlar bo‘yicha, ehtimol, yutqazadi. Soliq qo‘mitasi rejim ishtirokchisiga bitimlar maqsadlari uchun soliq rezidentligi sertifikatini beradimi, farmon ham, reglament ham aytmaydi. Sertifikat bo‘lgan taqdirda ham, boshqa mamlakat rejim ishtirokchisini bitim maqsadlari uchun O‘zbekiston rezidenti deb tan olmasligi mumkin, agar u O‘zbekistonda butun dunyodagi daromaddan soliq to‘lamasa.

Hisobraqamlar haqidagi maʼlumotlar xalqaro axborot almashinuvi orqali boshqa mamlakatlarga o‘tishi mumkin. Ariza berishdan oldin chiqish mamlakatidagi maslahatchidan yozma xulosa oling.

Yashash guvohnomasi, viza va turar joy bilan bog‘liqlik

Maxsus soliq rejimi yashash guvohnomasi emas. U soliq maqomini va 5 yilgacha turgan joyi bo‘yicha vaqtincha ro‘yxatga olishni beradi, ammo viza muddatidan oshmaydi. Turish asosi alohida taʼminlanadi: viza, yashash guvohnomasi, ishchi yoki investitsion maqom. Investorlar uchun variantlarni O‘zbekistonda investor uchun yashash guvohnomasi maqolasida jamladik.

Rejim uchun ijara yetarli. Sotib olish uzoq muddatli ko‘chish uchun mantiqli, biroq xorijliklar uchun yer bo‘yicha cheklovlar bor, bitim esa obyekt va sotuvchini tekshirishni talab qiladi — batafsil O‘zbekistonda ko‘chmas mulk va yer sahifasida.

2025-yildan beri nima o‘zgardi

• 04.10.2025 — PF-180 imzolandi, 07.10.2025 dan kuchda.
• 08.11.2025 — NAPP rejim uchun kripto-birjalarning birinchi ro‘yxatini eʼlon qildi: Kobea Group, Coinpay va Asterium (Spot.uz, rus tilida).
• 01.01.2026 — farmon bo‘yicha rejim boshlandi, vaholanki Vazirlar Mahkamasining tartibi o‘sha paytda hali tasdiqlanmagan edi.
• 21.05.2026 — VM 270-son qarori maʼmuriy reglamentni tasdiqladi; uning 4-bandiga ko‘ra reglament Soliq kodeksiga o‘zgartirishlardan keyin kuchga kiradi.
• 01.06.2026 — NAPPning 49-son buyrug‘i: ro‘yxatda ikkita birja — COINPAY va ASTERIUM.
• 2026-yil iyun — Qonunchilik palatasi maxsus rejim haqidagi qonun loyihasini birinchi o‘qishda qabul qildi; ommaviy axborot vositalari maʼlumotlariga ko‘ra, imtiyozlar oila aʼzolari bo‘lgan voyaga yetmaganlarga ham yoyilishi mumkin (Spot.uz, rus tilida).
• 07.07.2026 — qonun loyihasi ikkinchi va uchinchi o‘qishda qabul qilinib, Senatga yuborildi (Spot.uz, rus tilida).
• 13.07.2026 — investitsion soliq rezidenti maqomini nazarda tutuvchi TXMM to‘g‘risidagi O‘RQ-1158-son Konstitutsiyaviy qonun imzolandi, 25.07.2026 dan kuchda.

Hozircha nima noaniq (2026-yil 12-oktyabrda tekshirilgan)

• Qonun va reglamentning kuchga kirishi. Senat maʼqullagani va imzolangani haqida maʼlumot yo‘q; SKning 30- va 18-moddalarida 30 kun va xorijliklar uchun maxsus rejim haqidagi qoidalar hozircha yo‘q. lex.uz kartochkasida 22.05.2026 ko‘rsatilgan, biroq 270-son qarorning 4-bandi kuchga kirishni SKga o‘zgartirishlar bilan bog‘laydi.
• Yig‘imning davriyligi. U butun muddatga bir martalikmi yoki takroriymi — ko‘rsatilmagan.
• Uzaytirish. Reglament 3-bobining sarlavhasida uzaytirish eslatiladi, ammo matnda tartib yo‘q.
• Rezidentlik sertifikati. Bitimlar maqsadlari uchun rezidentlik sertifikati va rejimdan chiqishning soliq oqibatlari tartibga solinmagan.

Misol: oila Toshkentga ko‘chib o‘tmoqda

Stsenariy shartli bo‘lib, ariza berish tartibi allaqachon ishga tushgan deb faraz qilinadi. Chet ellik tadbirkor xorijdagi savdo kompaniyasida ulushga ega va dividend oladi. U rafiqasi, voyaga yetgan o‘g‘li va 12 yoshli qizi bilan Toshkentga ko‘chadi, kvartirani ijaraga oladi va yilning ko‘p qismini O‘zbekistonda yashashni rejalashtiradi.

Farmon va reglament matnlariga ko‘ra yig‘im u uchun $50 000 va rafiqasi hamda o‘g‘li uchun $10 000 dan, jami $70 000 bo‘ladi. Qizi amaldagi matnlar bo‘yicha rejimga kirmaydi: u uchun yig‘im to‘lanmaydi, biroq rejim bo‘yicha ro‘yxatga olish ham unga tatbiq etilmaydi, uning turishini viza yoki boshqa asos taʼminlaydi. Qonun rejimni voyaga yetmaganlarga kengaytirsa, hisob-kitob qayta ko‘rib chiqiladi. Ariza berishdan oldin oila chiqish mamlakatidagi maslahatchining xulosasini oladi, bir necha yillik dividendlar bo‘yicha hujjatlarni to‘playdi va viza muddatini tekshiradi.

Sxema qayerda buziladi: oila chiqish mamlakatida uyni saqlab qoladi va u oila boshlig‘ini rezident deb hisoblashda davom etadi; dividenddan chet elda soliq allaqachon ushlangan va uni hisobga olgandan keyin tejam yig‘imdan kam bo‘lib chiqadi; o‘g‘il Toshkentdan mijozlarga maslahat beradi va uning daromadi buyurtmachi qayerda bo‘lishidan qatʼi nazar o‘zbekistonlik bo‘lib qoladi; bank to‘lovni qaytaradi, chunki mablag‘larning kelib chiqishi to‘liq tasdiqlanmagan.

Odatiy xatolar

• Rejim allaqachon ishlayapti deb o‘ylash. Reglament SKga o‘zgartirishlardan keyin kuchga kiradi; holatni murojaat sanasida tekshiring.
• Yig‘imni komissiya qarorigacha to‘lash. Reglamentga ko‘ra avval qaror, keyin hisobraqam va to‘lov.
• Hisobraqam yoki hamyonni Markaziy bank va NAPP ro‘yxatlaridan tashqarida ochish.
• Mablag‘lar kelib chiqishini tayyorlamaslik — mablag‘lar faqat AML/CFT tekshiruvidan keyin tushiriladi.
• Tejamni xorijiy soliqni hisobga olmasdan va chiqish mamlakati pozitsiyasini inobatga olmay hisoblash.

Pactum qanday yordam beradi

• Rejimning qo‘llanilishini tekshiramiz: daromad manbalari, farmon shartlari, ikki tomonlama soliqqa tortishni bartaraf etish to‘g‘risidagi bitim bilan bog‘liqlik — chiqish mamlakatidagi maslahatchingiz bilan birga.
• SKga o‘zgartirishlarning kuchga kirishini kuzatamiz, ariza va hujjatlar to‘plamini tayyorlaymiz, topshirishni va komissiyaning ishchi organi bilan yozishmalarni qo‘llab-quvvatlaymiz.
• Bank yoki birja uchun mablag‘lar kelib chiqishi haqidagi hujjatlar to‘plamini yig‘amiz.
• Turar joy ijarasi yoki sotib olinishini tekshiramiz va rejimni viza, yashash guvohnomasi hamda O‘zbekistondagi biznes tuzilmasi bilan bog‘laymiz.

Boshlash uchun yurist maslahatiga murojaat qilishingiz mumkin: 60 daqiqa, 300 000 so‘m, bu summa xizmat narxiga hisobga olinadi; hamrohlik narxini vazifani tahlil qilgandan keyin aytamiz. Agar ko‘chish bilan birga O‘zbekistonga kapital yoki biznes olib kirayotgan bo‘lsangiz — O‘zbekistonga xorijiy investitsiyalar sahifasi; xorijiy investor biznesining soliq jihatidan hamrohligi — O‘zbekistonda soliq komplaensi sahifasida.

Ko‘p beriladigan savollar

Arizani hozir berish mumkinmi?

Topshirish kanallari nomlangan: Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali, Elektron soliq xizmatlari portali va Davlat xizmatlari markazi. Biroq 270-son qaror Soliq kodeksiga o‘zgartirishlardan keyin kuchga kiradi, qonun imzolangani haqida esa maʼlumot yo‘q (2026-yil 12-oktyabrda tekshirilgan). Hujjatlarni oldindan tayyorlash, ariza berish imkoniyatini esa murojaat sanasida tekshirish tavsiya etiladi.

O‘zbekistonda non-dom rejimi bormi?

Analog nazarda tutilgan: PF-180 bo‘yicha maxsus soliq rejimi $50 000 yig‘im evaziga xorijliklarning xorijiy daromadlarini JShDSdan ozod qiladi — tuzilishiga ko‘ra u maqom uchun qatʼiy to‘lov belgilangan rejimlarga yaqin. Mexanizm Soliq kodeksiga o‘zgartirishlardan keyin ishga tushadi; o‘zbekistonlik daromadlar har holda umumiy qoidalar bo‘yicha soliqqa tortiladi.

Maxsus soliq rejimini olish uchun yashash guvohnomasi kerakmi?

Yo‘q: qonuniy turish (viza yoki boshqa hujjat), 12 oy ichida mamlakatda 30 kundan ortiq bo‘lish hamda mulk yoki ijara huquqidagi turar joy kerak. Rejim 5 yilgacha vaqtincha ro‘yxatga olishni beradi, ammo viza muddatidan oshmaydi, shuning uchun turish asosini baribir uzaytirishga to‘g‘ri keladi.

Pulni O‘zbekistondagi hisobraqamda saqlash kerakmi?

Farmon va reglament vakolatli bankda hisobraqam yoki vakolatli birjada hamyon ochishni talab qiladi (PF-180, 1-band; reglament, 13–16-bandlar), biroq minimal qoldiq va mablag‘larni saqlash muddatini nomlamaydi. O‘z shartlarini bank yoki birja qo‘yishi mumkin, SKga o‘zgartirishlar haqidagi qonun esa talablarni qo‘shishi mumkin — ariza topshirish sanasida tekshiring.

Rejim ishtirokchisining kripto-aktivlariga soliq solinadimi?

Farmonda kripto-daromad uchun alohida qoidalar yo‘q: faqat xorijdagi manbalardan olingan daromadlar ozod qilinadi, kripto-operatsiyalar bo‘yicha manbani oldindan kvalifikatsiya qilish kerak. Rejim uchun hamyon COINPAY yoki ASTERIUMda ochiladi (NAPPning 49-son buyrug‘i).

Rejimga rafiqa va bolalarni kiritish mumkinmi?

Voyaga yetgan yaqin qarindoshlarni — ha: rafiqa, voyaga yetgan bolalar, ota-ona va ro‘yxatdagi boshqalar — har biri uchun $10 000 (PF-180, 3-band; reglament, 14-band). Voyaga yetmaganlarni amaldagi matnlar rejimga kiritmaydi: reglament (18-band) uni xorijlikka va uning voyaga yetgan yaqin qarindoshlariga beradi. Qonun loyihasi imtiyozlarni bolalarga yoyishi mumkin, biroq qonun eʼlon qilinguncha bolaning turishini viza yoki boshqa asos taʼminlaydi.

Rejimdan qanday chiqiladi va muddatidan oldin tugatilsa nima bo‘ladi?

Rejim arizada ko‘rsatilgan muddatga, ammo 5 yildan oshmagan muddatga amal qiladi. Reglament faqat muddatidan oldin tugatishni tavsiflaydi: AML/CFT, o‘zaro munosabat (O‘zbekiston fuqarolarining huquqlarini cheklaydigan davlat fuqaroligi) yoki turishning istalmasligi asoslari bo‘yicha, sud qarori bilan va vafot etgan taqdirda (reglament, 19–20-bandlar). Ixtiyoriy chiqish, uning soliq oqibatlari va uzaytirish matnlarda hali tartibga solinmagan.

Manbalar

• Prezidentning 2025-yil 4-oktyabrdagi PF-180-son farmoni «Xorijiy fuqarolar uchun maxsus soliq rejimini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida» (rus tilidagi matn)
• Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 21-maydagi 270-son qarori — hujjat kartochkasi (rus tilida)
• 270-son qarorga maʼmuriy reglament — o‘zbek tilidagi matn
• O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi (rus tilidagi matn)
• 2026-yil 13-iyuldagi O‘RQ-1158-son Konstitutsiyaviy qonun «Toshkent xalqaro moliya markazi to‘g‘risida» (rus tilidagi matn)
• NAPP: soliq rejimi uchun vakolatli kripto-birjalar ro‘yxati (ingliz tilida)
• Spot.uz (rus tilida), 09.06.2026: qonun loyihasi birinchi o‘qishda
• Spot.uz (rus tilida), 07.07.2026: qonun loyihasi ikkinchi va uchinchi o‘qishda
• Spot.uz (rus tilida), 08.11.2025: NAPPning kripto-birjalar birinchi ro‘yxati
• PwC Worldwide Tax Summaries: Uzbekistan, taxes on personal income (ingliz tilida)