Taʼrif
Işonçnoma — bir şaxs (işonç bildiruvçi) tomonidan ikkinçi şaxsga (işonçli vakilga) uçinçi şaxslar oldida vakillik qiliş uçun berilgan yozma vakolat (Fuqarolik kodeksining 134-moddasi). U köpi bilan uç yil muddatga beriladi, muddat körsatilmasa berilgan kundan boşlab bir yil amal qiladi; berilgan kuni körsatilmagan işonçnoma haqiqiy emas (139-modda). Şakli — oddiy yozma yoki notarial (135-modda).
Qonun nima deydi
- Taʼrif: vakil işonçnomadagi vakolatlar doirasida iş köradi. Yuridik şaxs nomidan va yuridik şaxsga işonçnoma faqat ustavdagi faoliyat maqsadlariga zid bölmagan bitimlar uçun beriladi (134-modda).
- Şakli: oddiy yozma yoki notarial. Notarial şaklni talab qiluvçi bitimlar va yuridik şaxslarga nisbatan harakatlar uçun işonçnoma notarial tasdiqlangan bölişi kerak; 136–138-moddalardagi va qonunçilik boşqa şakl belgilagan hollar bundan mustasno (135-modda). Yuridik şaxsning işonçnomasini rahbar imzolaydi va muhr (bölsa) bosiladi; davlat mulkiga asoslangan yuridik şaxsning pul va mulkiy boyliklar böyiça işonçnomasini boş buxgalter ham imzolaydi (138-modda).
- Muddati: köpi bilan uç yil; körsatilmasa — berilgan kundan boşlab bir yil; berilgan kuni yöq bölsa — haqiqiy emas. Çet elda harakatlar uçun notarius tasdiqlagan, muddati körsatilmagan işonçnoma bekor qilingunça kuçda (139-modda).
- Vakolatni boşqa şaxsga ötkaziş işonçnomada ruxsat etilgan yoki işonç bildiruvçining manfaatlarini himoya qiliş uçun şaroit majbur qilgan taqdirda mumkin; bunday işonçnoma notarial tasdiqlanadi (136–138-moddalardagi hollar bundan mustasno), muddati asosiy işonçnoma muddatidan oşmaydi (140-modda).
- Bekor bölişi (141-modda): muddat tugaşi; işonç bildiruvçining bekor qilişi; işonçli vakilning voz keçişi; nomidan yoki nomiga işonçnoma berilgan yuridik şaxs faoliyatining töxtatilişi; işonçnoma bergan yoki olgan fuqaroning muomalaga layoqatsiz, muomala layoqati çeklangan yoki bedarak yöqolgan deb topilişi yoxud vafoti. Işonç bildiruvçi uni istalgan vaqtda bekor qilişi mumkin; bu huquqdan voz keçiş haqidagi bitim haqiqiy emas.
Biznes bunga qayerda duç keladi
Işonçnoma bilan xodim yoki vakilning davlat organlari, bank va kontragent oldidagi vakolatlari rasmiylaştiriladi. Bekor qilinganini işonç bildiruvçi vakilga va öziga maʼlum uçinçi şaxslarga xabar qiladi (142-modda), vakil işonçnomani darhol qaytaradi (144-modda).
Amaliyotdan misol
Kompaniya xodimga hujjat oliş uçun işonçnoma berdi, sanasini yozmadi. 139-moddaga köra u haqiqiy emas, kontragent hujjatni bermasligi mumkin.
Nimalar bilan adaştiriladi
- Işonçnoma va topşiriq şartnomasi: işonçnoma — uçinçi şaxslar uçun vakolatni tasdiqlovçi bir tomonlama hujjat, topşiriq şartnomasi esa vakilning işonç bildiruvçi oldidagi majburiyatlari haqidagi ikki tomonlama şartnoma.
- Vakil bekor bölganini bilgunça yoki bilişi lozim bölgunça qilgan harakatlar kuçda qoladi (143-modda).
Köp beriladigan savollar
Işonçnoma neça yilga beriladi?
Köpi bilan uç yilga. Muddat körsatilmasa, işonçnoma berilgan kundan boşlab bir yil amal qiladi (Fuqarolik kodeksining 139-moddasi).
Qaçon işonçnoma haqiqiy emas?
Berilgan kuni körsatilmagan işonçnoma haqiqiy emas (139-moddaning ikkinçi qismi).
Işonçnomani muddatidan oldin bekor qiliş mumkinmi?
Ha, işonç bildiruvçi uni istalgan vaqtda bekor qilişi mumkin; bu huquqdan voz keçiş haqidagi bitim haqiqiy emas (141-moddaning ikkinçi qismi).
Manbalar
Mavzuga oid
Boşqa atamalar
Taʼrif yuridik maslahat örnini bosmaydi. Asl manba — havoladagi akt; normalar özgarişi mumkin, amaldagi tahrir bilan soliştiring.