Taʼrif
Oferta — bir yoki bir neça muayyan şaxsga yöllangan, yetarli darajada aniq va şartnoma tuzişga niyatni ifodalovçi taklif (Fuqarolik kodeksining 367-moddasi). Taklifni qabul qiliş akseptdir (370-modda). Ommaviy oferta (369-modda) muayyan şaxsga emas, javob qaytargan har qanday şaxsga yöllanadi va şartnomaning barça asosiy şartlarini öz içiga oladi.
Qonun nima deydi
Özbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 367-moddasiga köra, bir yoki bir neça muayyan şaxsga yöllangan, yetarli darajada aniq va taklif kiritgan şaxsning özini şartnoma tuzgan deb hisoblaş niyatini ifodalagan taklif oferta hisoblanadi. Ofertada şartnomaning muhim şartlari bölişi kerak. Oferta uni yöllagan şaxsni adresat olgan paytdan boşlab boğlaydi. Aksept muddati davomida ofertani çaqirib olib bölmaydi, agar ofertaning özida boşqaça tartib şart qilinmagan yoki taklifning mohiyatidan boşqaça anglaşilmasa (368-modda).
Aksept — oferta yuborilgan şaxsning uni qabul qilganligi haqidagi javobi. U töliq va pisandasiz bölişi kerak. Sukut saqlaş, qonundan, iş muomalasi odatidan yoki taraflarning avvalgi munosabatlaridan boşqaça maʼno kelib çiqmasa, aksept bölmaydi (370-modda). Aksept uçun belgilangan muddatda oferta şartlarini bajariş ham aksept hisoblanadi. Oferta yöllagan şaxs aksept olgan paytda şartnoma tuzilgan hisoblanadi (365-modda).
Ommaviy oferta
Şartnomaning barça asosiy şartlarini öz içiga olgan va taklif kiritayotgan şaxsning javob qaytargan har qanday şaxs bilan şartnoma tuzişga bölgan xohiş-irodasi bilinib turgan taklif ommaviy oferta hisoblanadi (369-moddaning ikkinçi qismi). Nomuayyan şaxslar doirasiga yöllangan reklama va boşqa takliflar, agar boşqaça holat körsatilmagan bölsa, ofertaga taklif etiş deb qaraladi.
Biznes bunga qayerda duç keladi
Saytdagi xizmat şartlari va “qabul qilaman” tugmasi, onlayn dökondagi namunaviy şartnoma, narx va muddat körsatilgan tijorat taklifi.
Amaliyotdan misol
Kompaniya saytda xizmat şartlari, narxi va tölov tartibini eʼlon qiladi. Mijoz hisobni belgilangan muddatda tölaydi. Bu oferta şartlarini bajarişga qaratilgan harakat, yaʼni aksept (370-moddaning törtinçi qismi). Xöjalik şartnomasi yozma şaklda tuziladi (670-I-sonli Qonunning 11-moddasi), biroq yozma taklif şunday harakat bilan qabul qilinsa, yozma şaklga rioya etilgan hisoblanadi (FK 366-moddasining beşinçi qismi).
Nima bilan adaştiriladi
- Oferta va ofertaga taklif etiş. Muhim şartlarsiz “narxlar … dan” degan eʼlon oferta emas.
- Ommaviy oferta (369-modda) va ommaviy şartnoma (358-modda). Ikkinçisida taşkilot öziga murojaat qilgan har bir şaxs bilan şartnoma tuzişga majbur (masalan, çakana savdo, aloqa xizmati, mehmonxona xizmati).
- Şartli aksept. “Roziman, lekin boşqa şartlarda” degan javob aksept emas: u aksept qilişdan boş tortiş va bir vaqtda yangi oferta hisoblanadi (375-modda).
Köp beriladigan savollar
Aksept nima?
Oferta yuborilgan şaxsning taklifni qabul qilganligi haqidagi javobi. U töliq va pisandasiz bölişi kerak (Fuqarolik kodeksining 370-moddasi). Aksept muddatida oferta şartlarini bajariş ham aksept hisoblanadi.
Ofertani çaqirib oliş mumkinmi?
Çaqirib oliş haqidagi xabar ofertadan oldin yoki u bilan bir vaqtda kelsa, oferta olinmagan hisoblanadi (367-modda). Oferta olingaç, aksept muddati davomida uni çaqirib olib bölmaydi, boşqaça tartib şart qilinmagan bölsa (368-modda).
Ommaviy oferta reklamadan nimasi bilan farq qiladi?
Ommaviy oferta şartnomaning barça asosiy şartlarini öz içiga oladi va javob qaytargan har qanday şaxs bilan şartnoma tuzişga xohişni bildiradi (369-modda). Bunday şartlarsiz reklama faqat ofertaga taklif etişdir.
Manbalar
- Гражданский кодекс Республики Узбекистан (первая часть), 21.12.1995ст. 365, 367–370, 375
- Гражданский кодекс Республики Узбекистан (первая часть), 21.12.1995ст. 358 (публичный договор), ст. 366 ч. 5 (форма), ст. 364
- Закон РУз № 670-I от 29.08.1998 «О договорно-правовой базе деятельности хозяйствующих субъектов»ст. 11 (форма хозяйственного договора)
Mavzuga oid
Boşqa atamalar
Taʼrif yuridik maslahat örnini bosmaydi. Asl manba — havoladagi akt; normalar özgarişi mumkin, amaldagi tahrir bilan soliştiring.