Taʼrif
Yirik bitim — jamiyat sof aktivlarining belgilangan foizidan ortiq mol-mulkni oliş yoki tasarrufdan çiqariş bilan boğliq bitim yoki özaro boğliq bir neça bitim. MÇJda mezon — oxirgi hisobot davri maʼlumotlari böyiça sof aktivlarning 25 foizidan ortiği, agar ustavda kattaroq miqdor nazarda tutilmagan bölsa (O‘RQ-1137-son Qonunning 50-moddasi). AJda — qaror sanasidagi sof aktivlarning 15 foizidan ortiği (83-modda). Odatdagi xöjalik faoliyati bitimlari yirik hisoblanmaydi.
Qonun nima deydi
MÇJ (O‘RQ-1137-son Qonunning 50-moddasi). Yirik bitim — qiymati qaror qabul qilinadigan kundan oldingi oxirgi hisobot davri moliyaviy hisobotlari böyiça aniqlangan sof aktivlarning yigirma beş foizidan ortiq bölgan mol-mulkni oliş, tasarrufdan çiqariş yoki bevosita yoxud bilvosita tasarrufdan çiqariş ehtimoli bilan boğliq bitim yoki özaro boğliq bir neça bitim. Ustavda kattaroq miqdor belgilanişi mumkin. Çiqariladigan mol-mulk buxgalteriya hisobi böyiça, olinadigan mol-mulk taklif qilingan baho böyiça baholanadi. Odatdagi xöjalik faoliyati bitimlari kirmaydi. Qarorni iştirokçilarning umumiy yiğilişi qabul qiladi; 50-modda alohida köpçilikni belgilamaydi, şuning uçun 35-moddadagi umumiy qoida — umumiy ovozlar sonining köpçiligi amal qiladi, agar ustavda köproq talab qilinmagan bölsa. Kuzatuv kengaşi tuzilgan bölsa, ustav unga 25–50 foizlik bitimlarni berişi mumkin, bunda qonun sof aktivlardan emas, «jamiyat mol-mulki qiymati»dan hisoblaydi.
AJ (O‘RQ-370-son Qonunning 83–84-moddalari). Mezon — qaror sanasidagi sof aktivlarning ön beş foizidan ortiği; qarz, kredit, garov, kafillik ham kiradi. 15–50 foizlik bitimni kuzatuv kengaşi bir ovozdan qabul qiladi (bir ovozlik bölmasa, masala aksiyadorlar yiğilişiga çiqarilişi mumkin); 50 foizdan ortiğini aksiyadorlarning umumiy yiğilişi hal qiladi. Qaror mustaqil taşqi auditorlik taşkiloti bitim şartlarini örganişi va baholovçi taşkilot belgilagan bozor qiymati hisobga olinişi bilan qabul qilinadi.
| MÇJ | AJ | |
|---|---|---|
| Mezon | sof aktivlarning 25 foizidan ortiq | sof aktivlarning 15 foizidan ortiq |
| Hisoblaş vaqti | oxirgi hisobot davri | qaror sanasi |
| Asosiy organ | iştirokçilarning umumiy yiğilişi | kuzatuv kengaşi yoki aksiyadorlar yiğilişi |
Talablar buzilsa, sud bitimni jamiyat yoki iştirokçi daʼvosi bilan haqiqiy emas deb topişi mumkin.
Biznes bunga qayerda duç keladi
Köçmas mulk yoki uskuna sotiş-sotib olişda, mol-mulkni kredit uçun garovga qöyişda, kafillik berişda. Bank yoki kontragent köpinça yiğiliş qarorini söraydi.
Amaliy misol
MÇJ omborini kredit uçun garovga qöyadi. Ombor qiymati sof aktivlarning belgilangan uluşidan oşsa, umumiy yiğiliş qarorisiz bitimga sudda eʼtiroz bildiriş mumkin.
Nimalar bilan adaştiriladi
- Affillangan şaxs bilan bitim. U taraflarning boğliqligi bilan belgilanadi, miqdori bilan emas; qoidalar bir vaqtda qöllanişi mumkin.
- MÇJ va AJ mezoni. Ular har xil: 25 va 15 foiz.
Köp beriladigan savollar
MÇJda qaysi bitim yirik hisoblanadi?
Qiymati oxirgi hisobot davri böyiça sof aktivlarning 25 foizidan ortiq mol-mulkni oliş yoki tasarrufdan çiqariş bitimi, agar ustavda kattaroq miqdor belgilanmagan bölsa (50-modda).
Aksiyadorlik jamiyatida-çi?
Qaror sanasidagi sof aktivlarning 15 foizidan ortiği (83-modda). 15–50 foizni kuzatuv kengaşi, 50 foizdan ortiğini umumiy yiğiliş hal qiladi.
Maʼqullanmasa nima böladi?
Sud bitimni jamiyat yoki uning iştirokçisi daʼvosi bilan haqiqiy emas deb topişi mumkin.
Manbalar
Mavzuga oid
Boşqa atamalar
Taʼrif yuridik maslahat örnini bosmaydi. Asl manba — havoladagi akt; normalar özgarişi mumkin, amaldagi tahrir bilan soliştiring.