Taʼrif
Apostil — rasmiy hujjatga çet elda foydalaniş uçun qöyiladigan maxsus «Apostille» ştampi: u mansabdor şaxs imzosining haqiqiyligini, imzolaş vakolati mavjudligini va muhr yoki ştamp izining haqiqiyligini tasdiqlaydi. Asos — 1961-yil 5-oktyabrdagi Gaaga konvensiyasi, Özbekiston uçun 2012-yil 15-apreldan kuçda; iştirokçi davlatlarda konsullik legallaştirişni almaştiradi.
Qonun nima deydi
Özbekiston Konvensiyaga 2011-yil 4-apreldagi O‘RQ-279-son Qonun bilan qöşilgan; respublika uçun u 2012-yil 15-apreldan kuçga kirgan. Tartib Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 3-dekabrdagi 732-son qarori bilan tasdiqlangan Maʼmuriy reglamentda. Apostil tasdiqlaydi: mansabdor şaxs imzosining haqiqiyligini, uning imzolaş vakolati borligini va muhr yoki ştamp izining haqiqiyligini (3-band).
Apostilni hujjat turiga qarab vakolatli organ qöyadi: adliya va FHDYo hujjatlariga — hududiy adliya organlari, sud hujjatlariga — Oliy sud, prokuratura hujjatlariga — Boş prokuratura, taʼlim hujjatlariga — darajasiga qarab Maktabgaça va maktab taʼlimi vazirligi yoki Bilim va malakalarni baholaş agentligi, qolganlariga — Taşqi işlar vazirligi (4-band).
Ikki tartib va yiğim
Ariza beruvçi tartibni özi tanlaydi (6-band): anʼanaviy (vakolatli organga şaxsan murojaat) yoki elektron (davlat xizmatlari markazida yoki my.gov.uz orqali). Summalar 2026-yil noyabr holatiga (BHM 440 000 söm).
| Tartib va hujjat | Yiğim |
|---|---|
| Anʼanaviy: taʼlim va fan, adliya va FHDYo hujjatlari | BHM ning 20 foizi = 88 000 söm |
| Anʼanaviy: boşqa hujjatlar | BHM ning 10 foizi = 44 000 söm |
| Elektron (30-band) | BHM ning 20 foizi = 88 000 söm; my.gov.uz orqali — BHM ning 18 foizi = 79 200 söm |
Elektron tartibda yiğim bitta iş böyiça hujjatlar töplami uçun undiriladi, har bir hujjat uçun emas (30-band). Pedagoglar va davlat tibbiyot muassasalari xodimlari ikkala tartibda ham yiğimning 50 foizini tölaydi (12¹, 12², 30¹, 30²-bandlar).
Biznes bunga qayerda duç keladi
Taʼsis va korporativ hujjatlar, işonçnomalar, maʼlumotnomalar, diplomlar va FHDYo guvohnomalarini çet elda işlatişda.
Amaliy misol
Kompaniya xodimning diplomi va röyxatdan ötiş maʼlumotnomasini Konvensiya iştirokçisi davlatda iş ruxsatnomasi uçun topşiradi. Konsullik örniga Özbekiston apostili yetarli.
Nimalar bilan adaştiriladi
- Konsullik legallaştiriş. Konvensiyada qatnaşmaydigan davlat uçun u talab qilinadi. HCCH jadvaliga köra (2026-yil noyabr) Germaniya va Avstriya Özbekistonning qöşilişiga eʼtirozini saqlab turibdi, şu sababli ular bilan ham Konvensiya amal qilmaydi va odatda legallaştiriş kerak (Belgiya va Gretsiya uni qaytarib olgan).
- Nusxa yoki tarjimani notarial tasdiqlaş. Bu boşqa tartib, apostil emas.
- Apostil qöyilmaydigan hujjatlar. Diplomatik va konsullik muassasalari hujjatlari, tijorat yoki bojxona operatsiyalariga bevosita aloqador hujjatlar, fuqarolik pasporti, ID-karta, harbiy bilet (5-band).
Köp beriladigan savollar
Apostil konsullik legallaştirişdan nimasi bilan farq qiladi?
Apostil — hujjatni bergan davlatning bitta ştampi, uni 1961-yil Konvensiyasining barça iştirokçilari tan oladi. Konsullik legallaştiriş esa Konvensiyadan taşqari davlatlar uçun köp bosqiçli tasdiqlaş.
Apostil qança turadi?
2026-yil noyabr holatiga: anʼanaviy tartibda BHM ning 10 yoki 20 foizi (44 000 yoki 88 000 söm), elektron tartibda 20 foiz, my.gov.uz orqali 18 foiz (79 200 söm). Elektron tartibda yiğim bitta iş böyiça töplam uçun.
Qaysi hujjatlarga apostil qöyilmaydi?
Pasport, ID-karta, harbiy bilet, diplomatik va konsullik muassasalari hujjatlari hamda tijorat yoki bojxona operatsiyalariga bevosita aloqador hujjatlarga (Reglamentning 5-bandi).
Manbalar
- Закон Республики Узбекистан «О присоединении Республики Узбекистан к Конвенции, отменяющей требование легализации иностранных официальных документов (Гаага, 5 октября 1961 года)» № ЗРУ-279 от 04.04.2011закон целиком
- Постановление Кабинета Министров № 732 от 03.12.2021, Административный регламент оказания госуслуги по проставлению апостиля (приложение 1; текст на узбекском)Регламент, п. 3–6, 12, 12¹, 12², 30, 30¹, 30²
- HCCH, таблица статуса Конвенции 1961 года (Apostille) и уведомления по Узбекистану: присоединение 25.07.2011, вступление в силу 15.04.2012, возражения Бельгии (отозвано, в силе с 11.06.2025), Германии, Австрии, Греции (отозвано, в силе с 30.10.2026)status table, cid=41; notifications csid=1113
Mavzuga oid
Boşqa atamalar
Taʼrif yuridik maslahat örnini bosmaydi. Asl manba — havoladagi akt; normalar özgarişi mumkin, amaldagi tahrir bilan soliştiring.