Ishtirok shaklini tanlash, yangi qonun bo‘yicha ustav, birinchi kundan soliq rejimi va bank hisobvarag‘ini ochishga tayyorgarlik — uchta ijrochi o‘rniga bitta.
Chet el fuqarosiga O‘zbekistonda kompaniya ochish uchun nima kerak?
O‘zbekistonda chet ellik ta'sischi ko‘pincha mas'uliyati cheklangan jamiyat (MChJ) tashkil etadi. MChJ, aksiyadorlik jamiyatlari, xo‘jalik shirkatlari va oilaviy korxonalar uchun ustav fondining minimal miqdoriga qo‘yiladigan umumiy talab 2019-yil 20-martdagi O‘RQ-531-son Qonun bilan bekor qilingan — o‘shandan beri minimal miqdor faqat muayyan faoliyat turiga qo‘yiladigan litsenziya talablari bilan belgilanishi mumkin. 2026-yil 22-iyuldan MChJlar faoliyati 2026-yil 21-apreldagi O‘RQ-1137-son yangi Qonun bilan tartibga solinadi, shu sababli ustavni o‘z kuchini yo‘qotgan 2001-yilgi qonun asosida emas, darhol yangi qonunga muvofiq yozish ma'qul. Jamiyat ishtirokchilarining soni ellikdan oshmasligi kerak. Soliq rejimini ro‘yxatdan o‘tkazishdan oldin tanlash lozim: 2026-yil 1-iyundan umumbelgilangan soliqlarga o‘tish chegarasi — 12 000 bazaviy hisoblash miqdori.
Bular mavhum xavflar emas, balki kompaniya faoliyatining birinchi yilidayoq haqiqiy pulga tushadigan qarorlar.
Vakolatxona tijorat faoliyatini yuritishga haqli emas, filial va sho‘ba jamiyat esa soliqqa tortish va javobgarlik bo‘yicha farq qiladi. Ro‘yxatdan o‘tgandan keyin qarorni o‘zgartirish uni boshidanoq to‘g‘ri qabul qilishdan qimmatga tushadi.
Odatiy xato: Qaror vazifa aniq belgilanmasdan turib qabul qilinadi: sotish, ishlab chiqarish, xodim yollash yoki faqat manfaatlarni ifodalash — bular turli tuzilmalar.
Kompaniya yo hech kim talab qilmayotgan pulni muzlatib qo‘yadi, yo o‘zining litsenziyalanadigan faoliyatiga haqiqatan taalluqli bo‘lgan talabni e'tibordan chetda qoldiradi.
Odatiy xato: 13 000 AQSh dollari kabi raqamlarni keltiradigan ingliz tilidagi qo‘llanmalarga tayanadilar. Umumiy minimum 2019-yilda bekor qilingan; faqat litsenziya talablari qolgan va ular faoliyat turiga bog‘liq.
Bir yildan keyin ma'lum bo‘ladiki, ustavda qarorlar qanday qabul qilinishi, ishtirokchi jamiyatdan qanday chiqishi va yirik bitimlar qanday ma'qullanishi haqida hech narsa yozilmagan — 2026-yil 22-iyuldan esa qonun namunaviy matnda umuman bo‘lmagan imkoniyatlarni beradi.
Odatiy xato: Ustavga ishtirokchilar o‘rtasidagi nizo hal qilinadigan hujjat sifatida emas, ro‘yxatdan o‘tish uchun rasmiyatchilik sifatida qaraladi.
Dastlabki oylarda kompaniya noto‘g‘ri rejimda ishlaydi, buni o‘tgan davr uchun tuzatish esa qayta hisob-kitob va aniqlashtirilgan hisobotlarni anglatadi.
Odatiy xato: Ro‘yxatdan o‘tkazish va soliq masalalarini bir-biri bilan aloqaga chiqmaydigan turli ijrochilar hal qiladi.
Sho‘ba MChJ, filial yoki vakolatxona — vazifangizdan kelib chiqib baholanadi: har biri nima qilishga haqli, qanday soliqqa tortiladi, javobgarlik kimning zimmasida.
Namunaviy matn emas, balki O‘RQ-1137-son Qonun asosida yozilgan ustav: qarorlar qanday qabul qilinadi, ishtirokchi jamiyatdan qanday chiqadi, bitimlar qanday ma'qullanadi.
Hujjatlar to‘plamini tayyorlash, topshirish va yuridik shaxs maqomini olgunga qadar kuzatib borish.
Sizning aylanmangiz va faoliyat turingiz uchun qaysi rejim foydaliroq ekanini hisoblash hamda tanlovni birinchi hisobotdan keyin emas, oldindan rasmiylashtirish.
Rahbarni tayinlash, vakolatlarni rasmiylashtirish va hisobvaraq ochishga tayyorgarlik, jumladan bankning komplayens bo‘yicha savollariga javob berish.
Kompaniyaning dastlabki majburiyatlari kalendari — birinchi yil tafovutlar to‘g‘risidagi xabarnoma bilan boshlanmasligi uchun.
Kompaniya nima bilan shug‘ullanadi, ishtirokchilar kim, mablag‘ qayerdan keladi, litsenziya va xodimlar kerakmi. Shakl ham, rejim ham shunga bog‘liq.
Shaklni tanlash, ustav va ta'sischilar qarorlarini tayyorlash, faoliyatingizga qo‘yiladigan talablarni tekshirish.
Hujjatlarni topshirish va yuridik shaxs maqomini olgunga qadar kuzatib borish.
Soliq rejimi, direktorni tayinlash, hisobvaraq ochishga tayyorgarlik va dastlabki majburiyatlar kalendari.
Har bir band birlamchi manbaga havola bilan berilgan — uni o‘zingiz tekshirib ko‘rishingiz mumkin.
Aksiyadorlik jamiyatlari, mas'uliyati cheklangan va qo‘shimcha mas'uliyatli jamiyatlar, xo‘jalik shirkatlari va oilaviy korxonalarni ro‘yxatdan o‘tkazishda ustav fondining minimal miqdoriga qo‘yiladigan talab 2019-yil 20-martdagi O‘RQ-531-son Qonun bilan bekor qilingan; minimal miqdor faqat litsenziya talablari bilan belgilanishi mumkin.
20.03.2019 dagi O‘RQ-531-son Qonun, lex.uz2026-yil 22-iyuldan mas'uliyati cheklangan jamiyatlar 2026-yil 21-apreldagi O‘RQ-1137-son yangi Qonun bilan tartibga solinadi; 2001-yil 6-dekabrdagi 310-II-son Qonun o‘z kuchini yo‘qotdi.
21.04.2026 dagi O‘RQ-1137-son Qonun, lex.uzMas'uliyati cheklangan jamiyat ishtirokchilarining soni ellikdan oshmasligi kerak (8-modda).
O‘RQ-1137-son Qonun, 8-modda, lex.uz2026-yil 1-iyundan umumbelgilangan soliqlarga majburiy o‘tish chegarasi 12 000 bazaviy hisoblash miqdorini tashkil etadi.
Prezidentning 26.05.2026 dagi PF-100-son Farmoni, lex.uzVaziyatingizni ko‘rib chiqamiz, nimani va qancha muddatda real bajarish mumkinligini aytamiz, ish hajmini tushunganimizdan so‘ng esa narxni ma'lum qilamiz. Ungacha aytilgan har qanday raqam to‘qima bo‘lardi.
Avval yurist bilan maslahatlashmoqchimisiz?
60 daqiqalik maslahat — 300 000 soʻm, oldindan toʻlov bilan. Xizmatga buyurtma bersangiz, bu summa uning narxiga hisoblanadi.
Maslahatga yozilishBu yerda mijozlar fikrlari va keyslar yo‘q: ularni tekshirib bo‘lmaydi. Faqat o‘zingiz tasdiqlay oladigan narsalar.
Material faqat ma'lumot uchun bo‘lib, sizning aniq holatingiz bo‘yicha yuridik maslahat hisoblanmaydi. Normalar o‘zgaradi — yuqoridagi birlamchi manbalarga havolalar orqali amaldagi tahrirni tekshiring. Holatingizni baholash uchun ariza qoldiring.