Asosiy qismga ötiş
Pactum
Narx — vazifa hajmiga qarab

Özbekistonda kontragentni tekşiriş

Xarajatlaringiz va QQS hisobga olinişini himoya qiladigan zarur ehtiyotkorlik dosyesini tuzamiz hamda heç bir reyestrda körinmaydigan narsalarni şartnoma bilan yopamiz.

Vazifani muhokama qilişBu qanday taşkil etilgan
  • Zarur ehtiyotkorlik — Soliq kodeksining 15-moddasi böyiça majburiyat
  • 2026-yil 1-yanvardan QQSni hisobga oliş hisob-fakturaning xavf toifasiga boğliq
  • Yetkazib beruvçi guvohnomasining bekor qilinişi uning xaridorlariga ham uriladi
Qisqaça

Özbekistonda kontragentni nima uçun tekşiriş kerak va buni qilmaslik nima bilan tahdid soladi?

Özbekistonda kontragentni tekşiriş — yaxşi amaliyot emas, balki majburiyat: Soliq kodeksi 15-moddasining birinçi qismi soliq tölovçidan kontragentlarni tanlaşda zarur ehtiyotkorlik körsatişni, yaʼni hisobga qöyilganligini, işbilarmonlik obrösini, işlab çiqariş bazasi va xodimlar mavjudligini, moliyaviy holatini hamda bitim böyiça majburiyatlarni bajara oliş qobiliyatini tekşirişni talab qiladi. Öşa moddaning ikkinçi qismi töğridan-töğri aytadi: majburiyatlarini bajarmagan şaxslar bilan tuzilgan bitimlar böyiça xarajatlar, agar soliq tölovçi bitim tuzişda zarur ehtiyotkorlik körsatmagan bölsa, soliq soliş maqsadida eʼtirof etilmaydi. Bundan taşqari, 2026-yil 1-yanvardan yuqori xavf darajasi toifasiga kiritilgan hisob-fakturadagi QQS xaridor tomonidan hisobga olinmaydi.

Pul qayerda yöqoladi

Odatda nima notöğri ketadi

Bular mavhum xavflar emas, balki bitimlar buziladigan va davlat organlarining qarorlari sizning foydangizga çiqmaydigan real vaziyatlar.

Hisob-faktura xavf toifasida keldi — QQS hisobga olinmayapti

Soliq narx tarkibida yetkazib beruvçiga tölangan, biroq hisobga olinmaydi va sizning marjangizga tuşadi. Muntazam xaridlarda çorak davomida foydaga taqqoslanadigan summa yiğiladi.

Odatiy xato: Hisob-faktura yozilgan va imzolangan bölsa, hisobga oliş kafolatlangan deb öylaşadi. 2026-yil 1-yanvardan Soliq kodeksi 267-moddasining ikkinçi qismi yuqori xavf darajasi toifasiga kiritilgan hisob-faktura böyiça QQSni hisobga olişni taqiqlaydi, 266-1-moddada belgilangan tartibda soliq tölangan holat bundan mustasno.

Soliq organi bir yildan keyin xarajatlarni çiqarib taşladi, tekşiruvni isbotlaydigan hujjat esa yöq

Çiqarib taşlangan xarajatlarning butun summasiga soliq qöşimça hisoblanadi, ustiga butun davr uçun penya. Bitim böyiça tijorat zarari soliq zarariga aylanadi va ikki baravar oşadi.

Odatiy xato: «Oğzaki» tekşirişgan. Zarur ehtiyotkorlik dosyesi yozma bölişi va tekşiruv kelgan kun bilan emas, bitim tuzilgan kun bilan sanalangan bölişi kerak.

Yetkazib beruvçining guvohnomasi bekor qilindi — hisobga oliş sizda ham yöqoldi

Allaqaçon yopilgan davrlar böyiça retrospektiv tuzatiş: QQS ustama tölovi va penya. Tovar sotilgan, pul sarflangan, soliqni yetkazib beruvçidan qaytariş esa amalda imkonsiz.

Odatiy xato: Kontragentni ramka şartnomasi tuzilayotganda bir marta tekşirişgan. Vaholanki, guvohnoma töxtatib turilganda, tugatilganda yoki bekor qilinganda soliq summasi xaridorlarda ham hisobga olinmaydi — statusni har bir yetkazib berişda köriş kerak.

Oldindan tölov ötkazildi, yetkazib beruvçining manzilida esa heç narsa yöq

Oldindan tölovning töliq yöqolişi, ustiga öz buyurtmaçingiz oldidagi majburiyatlarning buzilişi. Böş kompaniyadan undiriş — bu yillar va odatda oxirida nol.

Odatiy xato: Faqat röyxatdan ötganlik faktini va STIRni tekşirişgan. Qonun işlab çiqariş bazasi va xodimlar mavjudligini, moliyaviy holatni hamda majburiyatlarni bajara oliş qobiliyatini ham körişni talab qiladi — bu heç bir maʼlumotnomada yöq va hujjatlarni söraşni hamda haqiqiy tekşiruvni talab qiladi.

Şartnomani vakolatsiz odam imzolagan

Kontragent bitim uni boğlamaydi deb aytadi, pul yoki tovar muzlab qoladi, undiriş esa şartnomaning haqiqiyligi töğrisidagi nizoga tiralib qoladi.

Odatiy xato: Imzolaş sanasida kim amaldagi rahbar ekanini va tugatiş jarayoni ketmayotganini soliştirmaganlar. Yuridik şaxsning hisob maʼlumotlari STIR böyiça bepul va avtomatik tarzda beriladi, biroq ularga odatda muammo yuz bergandan keyin qaraşadi.

Subpudratçi sababli tenderdan çiqarildi

Aniq şartnomaning yöqolişi va davlat xaridlari tizimida kelgusi savdolarga çöziladigan obrö izi.

Odatiy xato: Kontragentni yetkazib beruvçi sifatida — soliqlar va röyxatdan ötganligini — tekşirişgan, biroq uning davlat xaridlaridagi tarixiga qaramaganlar. Insofsiz ijroçilar reyestri oçiq, lekin buxgalteriyaning çek-listiga kirmaydi.

Xorijiy kompaniya kirib keladi va odatlangan vositalarni qidiradi

Yo bitim falaj böladi, yo undan ham yomoni — boşqa yurisdiksiyadan olingan mantiq böyiça, yolğon himoyalanganlik tuyğusi bilan bitimga kiriladi.

Odatiy xato: Rossiyadagi EGRYuL kabi töliq köçirma beradigan reyestr analogini, «Şaffof biznes» xizmatini va oçiq sud işlari kartotekasini qidirişadi. Özbekistonda manbalar töplami boşqaça va sezilarli darajada torroq, maʼlumotlarning bir qismi esa faqat STIR böyiça va moliyaviy körsatkiçlarsiz beriladi.

Natija

Siz nima olasiz

Zarur ehtiyotkorlik dosyesi

Soliq kodeksining 15-moddasi mezonlari böyiça tuzilgan, bitim kuni bilan sanalangan yozma hisobot — tekşiruvga taqdim etiladigan hujjat.

Rasmiy reyestrlar böyiça tekşiriş

STIR böyiça yuridik şaxsning hisob maʼlumotlari, soliq statusi, xavflarning ommaviy röyxatlari, davlat xaridlaridagi insofsiz ijroçilar reyestri.

Vakolatlarni tekşiriş

Bitim sanasida kim imzolaşga haqli, tugatiş yoki qayta taşkil etiş ketmayaptimi, vakolatlar şartnoma summasiga mos keladimi.

Ijroning realligini baholaş

Şartnoma predmetiga mos işlab çiqariş bazasi, xodimlar, litsenziya va ruxsatnomalar — maʼlumotnomada bölmaydigan narsalar.

Şartnomaviy himoya

Soliq bandi, holatlar töğrisidagi kafolatlar, hisob-kitob tartibi va taʼminot — reyestrlar yopa olmaydigan xavflar uçun.

Takroriy xaridlar uçun reglament

Buxgalteriyangiz statusni şartnomaga bir marta emas, har bir yetkazib berişga tekşiradigan tartib.

Iş tartibi

Bu qanday taşkil etilgan

  1. 011 kun

    Ekspress-skrining

    STIR böyiça hisob maʼlumotlari, soliq statusi va ommaviy röyxatlar — keyingi qadamga boriş arziydimi degan savolga javob beradi.

  2. 023–7 kun

    Kengaytirilgan tekşiruv

    Kontragentdan hujjatlarni söraş, vakolatlar, litsenziyalar, çeklovlar, davlat xaridlaridagi tarix.

  3. 031–2 kun

    Dosye va xulosa

    Xavflar bahosi va tavsiya bilan yozma hisobot: işlaş, izohlar bilan işlaş yoki rad etiş.

  4. 042–5 kun

    Şartnomaviy himoya

    Aniqlangan xavflarga qarab şartnomani tuzatamiz va kelgusi yetkazib berişlar uçun tekşiruv tartibini sozlaymiz.

Huquqiy asos

Qonun nima deydi

Har bir band birlamçi manbaga havola bilan berilgan — uni özingiz tekşirib körişingiz mumkin.

  • Soliq tölovçilar kontragentlarni tanlaşda zarur ehtiyotkorlik körsatişi, yaʼni hisobga qöyilganligini, işbilarmonlik obrösini, işlab çiqariş bazasi va xodimlar mavjudligini, moliyaviy holatini hamda bitim böyiça majburiyatlarni bajara oliş qobiliyatini tekşirişi şart (Soliq kodeksi 15-moddasining 1-qismi).

    lex.uz — SK 15-moddasi

  • Majburiyatlarini bajarmagan şaxslar bilan tuzilgan bitimlar böyiça xarajatlar, agar soliq tölovçi bitim tuzişda zarur ehtiyotkorlik körsatmagan bölsa, soliq soliş maqsadida eʼtirof etilmaydi (Soliq kodeksi 15-moddasining 2-qismi).

    lex.uz — SK 15-moddasi

  • Yuqori xavf darajasi toifasiga kiritilgan hisob-fakturada körsatilgan QQS summasi xaridorlar tomonidan hisobga olinmaydi, 266-1-moddada belgilangan tartibda soliq tölangan hollar bundan mustasno (2025-yil 25-dekabrdagi O‘RQ-1108 tahriridagi SK 267-moddasining 2-qismi, 2026-yil 1-yanvardan amal qiladi).

    lex.uz — SK 267-moddasi

  • QQS tölovçisi sifatida röyxatdan ötganlik töğrisidagi guvohnoma töxtatib turilganda, tugatilganda yoki bekor qilinganda soliq summasi bunday yetkazib beruvçining xaridorlarida ham hisobga olinmaydi (SK 266-1-moddasining 1-qismi, 2022-yil 30-dekabrdagi O‘RQ-812 bilan kiritilgan).

    lex.uz — SK 266-1-moddasi

  • Guvohnomaning amal qilişi tiklanganda hisobga oliş soliq tölovçida va uning xaridorlarida töxtatib turilgan sanadan boşlab tiklanadi (Soliq kodeksi 266-1-moddasining 2-qismi).

    lex.uz — SK 266-1-moddasi

  • Hisob-fakturalarning xavf darajasini aniqlaş, ularning reyestrini yuritiş va bunday hisob-fakturalar asosida soliq tölaş tartibi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi (Soliq kodeksi 266-1-moddasining 8-qismi).

    lex.uz — SK 266-1-moddasi

  • QQSni hisobga oliş soliq summasi alohida ajratib körsatilgan hisob-faktura mavjud bölganda va yetkazib beruvçi QQS tölovçisi sifatida röyxatdan ötgan bölgan taqdirda mumkin (Soliq kodeksi 266-moddasi 1-qismining 2-bandi).

    lex.uz — SK 266-moddasi

  • Soliq organlari bitimning yagona yoki asosiy maqsadi asossiz soliq foydasini oliş bölsa, uning yuridik kvalifikatsiyasini özgartirişga haqli; soliq tölovçi bunga rozi bölmasa, bu soliq organining daʼvosi böyiça sud tomonidan belgilanadi (Soliq kodeksining 14-moddasi).

    lex.uz — SK 14-moddasi

  • «Yuridik şaxslarning hisob maʼlumotlari bilan tanişiş» davlat xizmati STIR böyiça bepul va avtomatik tarzda körsatiladi; maʼlumot yetkazib beruvçilar — Adliya vazirligi va Soliq qömitasi.

    my.gov.uz — 77-son davlat xizmati

  • Soliq qömitasi norasmiy iqtisodiy faoliyat yuritayotgan va şubhali operatsiyalarni amalga oşirayotgan 7 522 ta subyekt röyxatini eʼlon qildi hamda kontragentning moliyaviy hisobotini söraşni va uning ofisi hamda ombor binolari haqiqatda mavjudligiga işonç hosil qilişni tavsiya qiladi.

    Soliq qömitasi, 13.10.2025

  • Insofsiz ijroçilar reyestri Özbekiston davlat xaridlari portalining xarid.uzex.uz/info/unfair-executor bölimida joylaştirilgan.

    xarid.uzex.uz — davlat xaridlari
Variantni tanlaş

Direktor örtasida tanlaydigan uçta tekşiruv varianti

MezonÖz kuçi bilanSTIR böyiça avtohisobotYuridik tekşiruv
Nimani yopadiRöyxatdan ötganlik, hisob maʼlumotlari, ommaviy röyxatlarXuddi şu, lekin bir neça daqiqada bitta hujjatga jamlanganUstiga imzolovçining vakolatlari, litsenziyalar, çeklovlar, davlat xaridlaridagi tarix, hujjatlar tahlili va ijroning realligi
Ehtiyotkorlik dalili sifatida yaraydimiKuçsiz: sanasi va xulosasi yöq skrinşotQisman: hujjat bor, biroq 15-modda mezonlari böyiça töliq emasHa: qonun mezonlari böyiça tuzilgan, bitim kuni bilan sanalangan yozma dosye
MuddatSoatlarDaqiqalar3–7 kun
Nima yopilmay qoladiReyestrlarda bölmagan hamma narsaReyestrlarda bölmagan hamma narsaQoldiq xavflar şartnomaga ötkaziladi — soliq bandi, kafolatlar, taʼminot

Avtohisobot «kompaniya mavjudmi» degan savolga javob beradi. Soliq organi esa boşqa narsani söraydi: kontragentning aynan şu bitimni bajara oliş qobiliyatini tekşirganmisiz. Bular turli tekşiruvlar va ikkinçisi tugma bilan emas, hujjatlar bilan qilinadi.

Keyingi qadam

Vazifangiz haqida sözlab bering

Vaziyatingizni tahlil qilamiz, nimani va qanday muddatda qiliş mumkinligini aytamiz hamda hajmni tuşunganimizdan keyin narxni aytamiz. Busiz har qanday raqam töqima bölardi.

Telefon: +998781138101

Telegram: @pactumcrmbot

Poçta: info@pactum.uz

Avval yurist bilan maslahatlaşmoqçimisiz?

60 daqiqalik maslahat — 300 000 söm, oldindan tölov bilan. Xizmatga buyurtma bersangiz, bu summa uning narxiga hisoblanadi.

Maslahatga yoziliş

Sörov yuboriş orqali siz şaxsiy maʼlumotlarni qayta işlaşga, javob beriş uçun ularni hamkor yuristga uzatişga va maxfiylik siyosatiga rozilik bildirasiz.

Iş narxini hajmni aniqlagaç aytamiz.

Savollar

Köp beriladigan savollar

Kontragentni tekşiriş qonun böyiça majburiymi?
Ha. Soliq kodeksi 15-moddasining birinçi qismi soliq tölovçilarni kontragentlarni tanlaşda zarur ehtiyotkorlik körsatişga töğridan-töğri majbur qiladi. Bu tavsiya emas: öşa moddaning ikkinçi qismi ehtiyotkorlik körsatilmagan bölsa, majburiyatlarini bajarmagan şaxslar bilan tuzilgan bitimlar böyiça xarajatlarni eʼtirof etişdan mahrum qiladi.
2026-yildan nima özgardi?
2026-yil 1-yanvardan Soliq kodeksi 267-moddasining ikkinçi qismi O‘RQ-1108 tahririda amal qiladi: yuqori xavf darajasi toifasiga kiritilgan hisob-faktura böyiça QQS xaridor tomonidan hisobga olinmaydi, 266-1-moddada belgilangan tartibda soliq tölangan holat bundan mustasno. Xavf toifasi imzolaşdan oldin körinadi, şuning uçun uni deklaratsiya bosqiçida emas, hujjatni qabul qiliş bosqiçida tekşiriş kerak.
Yetkazib beruvçining QQS guvohnomasi bekor qilinsa nima böladi?
Soliq summasi uning xaridorlarida ham hisobga olinmaydi. Guvohnomaning amal qilişi tiklanganda hisobga oliş soliq tölovçida va uning xaridorlarida töxtatib turilgan sanadan boşlab tiklanadi. Amaliy xulosa: guvohnoma statusi şartnoma tuzilayotganda bir marta emas, har bir yetkazib berişda tekşiriladi.
Özbekistonda nimalarni bepul tekşiriş mumkin?
Yuridik şaxsning hisob maʼlumotlari STIR böyiça davlat xizmati orqali bepul va avtomatik tarzda beriladi — maʼlumot yetkazib beruvçilar sifatida Adliya vazirligi va Soliq qömitasi iştirok etadi. Bundan taşqari, davlat xaridlari portalidagi insofsiz ijroçilar reyestri va Soliq qömitasi eʼlon qiladigan xavfli subyektlar röyxatlari oçiq.
Özbekistonda nimani tekşirib bölmaydi?
Oçiq manbalar kontragentning bitimni bajara olişdagi real qobiliyatini körsatmaydi: işlab çiqariş bazasini, xodimlarni, bandlikni, moliyaviy holatning dinamikasini. Aynan şuni 15-modda talab qiladi va aynan şu maʼlumotnoma bilan emas, hujjatlarni söraş, haqiqiy tekşiruv va şartnomaviy himoya bilan yopiladi.
Rossiyaning tekşiruv yondaşuvi töğri keladimi?
Yöq. Özbekistonda EGRYuLdan töliq köçirma analogi yöq, «Şaffof biznes» xizmati yöq va odatiy körinişdagi oçiq sud işlari kartotekasi ham yöq. Manbalar töplami boşqaça va torroq, şuning uçun boşqa yurisdiksiyadan köçirilgan çek-list yolğon tekşirilganlik tuyğusini yaratadi.
Zarur ehtiyotkorlik dosyesi qanday körinişda böladi?
Bu bitim tuzilgan kun bilan sanalangan yozma hisobot bölib, unda 15-moddaning har bir mezoni böyiça nima tekşirilgani, qaysi manbadan olingani va qanday natija çiqqani qayd etiladi, oxirida esa xavflar böyiça xulosa beriladi. Sanasi va xulosasi yöq skrinşot dalil sifatida işlamaydi.
Xavflar bor, lekin işlaş kerak bölsa nima qiliş kerak?
Xavflarning bir qismi şartnomaga ötkaziladi: soliq bandi, holatlar töğrisidagi kafolatlar, ijroga boğlangan hisob-kitob tartibi, taʼminot. Bu tekşiruvni bekor qilmaydi, biroq kontragent muammoli bölib çiqsa, oqibatlarni kim kötarişini özgartiradi.
Nega bu işni bizga işonib topşiriş mumkin

Biz haqimizda tekşirib böladigan faktlar

Bu yerda şarhlar va keyslar yöq: ularni tekşirib bölmaydi. Faqat siz özingiz tasdiqlay oladigan narsalar bor.

  • Har bir norma qayta hikoya qilinmagan, balki lex.uz'dagi Soliq kodeksining amaldagi tahririga havola bilan keltirilgan.
  • Alohida ogohlantiramiz: lex.uz'da 2026-yilgi qöşimçalarning rusça matni norasmiy tarjima deb belgilangan — bu normalarning rasmiy matni özbekça, va bahsli vaziyatda aynan u bilan soliştiriş kerak.
  • Biz böş sahifa qaytaradigan portal bölimlariga havola qöymaymiz va rossiya amaliyotini özbek amaliyoti sifatida körsatmaymiz — bu nişada internet aynan şu bilan tölgan.
Mavzu böyiça

Aloqador materiallar va xizmatlar

Şartnomalar ekspertizasiKompaniyani va MÇJdagi uluşni sotib olişSoliq tekşiruvi va nizoŞartnoma huquqi

Material maʼlumot uçun bölib, sizning aniq holatingiz böyiça yuridik maslahat emas. Normalar va tariflar özgaradi — yuqoridagi birlamçi manba havolalari orqali amaldagi tahrirni tekşiring. Holatingizni baholaş uçun ariza qoldiring.