Taʼrif
Soliq rezidenti — Soliq kodeksiga köra rezident qoidalari böyiça soliq tölaydigan şaxs. Jismoniy şaxs har qanday ketma-ket 12 oylik davrda Özbekistonda jami 183 kalendar kundan köp haqiqatda bölsa, rezident hisoblanadi (30-modda). Özbekiston yuridik şaxslari — rezident; çet el yuridik şaxsi haqiqiy boşqaruv joyi Özbekistonda bölsa, rezident (33–34-moddalar).
Qonun nima deydi
Jismoniy şaxslar (30-modda). Tegişli maqomi öziga nisbatan belgilangan soliq davri boşlanadigan yoki tugaydigan har qanday ketma-ket 12 oylik davr davomida jami 183 kalendar kundan köp Özbekistonda haqiqatda bölgan şaxs soliq rezidenti hisoblanadi. 183 kundan kam bölsa-da, boşqa davlatdagidan köp bölgan şaxs ham rezident deb eʼtirof etiladi. Uzoq muddatli mehnat şartnomasi bilan ariza berilsa, maqomni 12 oy tugamasidan oliş mumkin. Davolaniş yoki öqiş uçun qisqa muddatli (olti oydan kam) çiqib ketiş muddatni uzmaydi. Kiriş va çiqiş kuni çegara kesib ötilgani belgisi böyiça aniqlanadi.
Yuridik şaxslar (33-modda). Rezidentlar: Özbekiston yuridik şaxslari; xalqaro şartnomaga köra rezident deb eʼtirof etilgan çet el yuridik şaxslari; haqiqiy boşqaruv joyi Özbekiston bölgan çet el yuridik şaxslari (mezonlar — 34-modda). Qolganlari norezidentlardir.
Biznes buni qayerda uçratadi
Şartnoma böyiça işlovçi çet ellik mutaxassis, tez-tez safar qiladigan xodim, işlarni Toşkentdan boşqaradigan çet el kompaniyasining direktori. Maqomga soliq hajmi va stavkasi boğliq.
Rezident va norezident farqi
- Rezident jismoniy şaxs JShDS stavkasi 12% (dividend va foizlar — 5%) (381-modda, 2026-yil noyabr holatiga). Norezident Özbekistondagi manbalardan olingan daromaddan soliq tölaydi, mehnat va fuqarolik-huquqiy şartnomalar böyiça 12% (382-modda).
- Norezident yuridik şaxs foyda soliğini faqat Özbekistondagi manbalardan olingan daromaddan, doimiy muassasa orqali işlasa muassasa foydasidan tölaydi (295-modda).
Nima bilan adaştiriladi
- Rezidentlik fuqarolik yoki yaşaş guvohnomasi bilan bir narsa emas: haqiqiy bölgan kunlar sanaladi.
- 183 kunni kalendar yil böyiça sanaş: davr — har qanday ketma-ket 12 oy.
- Valyuta rezidenti bilan adaştiriş. Valyuta rezidenti — «Valyutani tartibga soliş töğrisida»gi Qonundagi tuşunça (6-modda): masalan, çet eldagi Özbekiston fuqarosi ham valyuta rezidenti, 183 kun u yerda sanalmaydi.
- Ikki tomonlama soliq solişning oldini oliş töğrisidagi şartnomalarni unutiş: şaxs ikki davlat rezidenti bölsa, maqom şartnoma böyiça aniqlanadi (30-modda).
Köp beriladigan savollar
Soliq rezidenti böliş uçun Özbekistonda neça kun böliş kerak?
Soliq davri boşlanadigan yoki tugaydigan har qanday ketma-ket 12 oylik davrda jami 183 kalendar kundan köp (Soliq kodeksi, 30-modda).
Yuridik şaxs qaçon soliq rezidenti böladi?
Özbekiston yuridik şaxsi, xalqaro şartnomaga köra rezident deb eʼtirof etilgan yoki haqiqiy boşqaruv joyi Özbekiston bölgan çet el yuridik şaxsi (33-modda).
Rezident va norezident JShDS stavkasi qanday farq qiladi?
2026-yil noyabr holatiga rezident uçun 12%, dividend va foizlarga 5% (381-modda); norezident Özbekistondagi manbalardan olingan daromaddan soliq tölaydi, mehnat şartnomalari böyiça 12% (382-modda).
Manbalar
- O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi, 30.12.2019 (amaldagi tahrir)30-modda (jismoniy shaxslar, 183 kun), 33-modda (yuridik shaxslar), 34-modda (haqiqiy boshqaruv joyi), 381–382-moddalar (JShDS stavkalari)
- “Valyutani tartibga solish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasining Qonuni (22.10.2019 yildagi O‘RQ-573-son tahririda)6-modda (rezidentlar va norezidentlar)
Mavzuga oid
Boşqa atamalar
Taʼrif yuridik maslahat örnini bosmaydi. Asl manba — havoladagi akt; normalar özgarişi mumkin, amaldagi tahrir bilan soliştiring.