Taʼrif
Elektron raqamli imzo (ERI) — elektron hujjat axborotini yopiq kalit yordamida maxsus özgartiriş natijasida hosil qilingan imzo; oçiq kalit yordamida axborotda xatolik yöqligini aniqlaş va kalit egasini identifikatsiya qiliş imkonini beradi (2022-yil 12-oktyabrdagi O‘RQ-793-son Qonunning 3-moddasi). 4-modda şartlari bajarilsa qölda qöyilgan imzoga, yuridik şaxs imzosi esa muhrga teng. Kalitlarni akkreditatsiyadan ötgan röyxatga oliş markazlari beradi.
Qonun nima deydi
2022-yil 12-oktyabrdagi O‘RQ-793-son «Elektron raqamli imzo töğrisida»gi Qonun 2022-yil 13-oktyabrda eʼlon qilingan va uç oy ötgaç kuçga kirgan (34-modda). 3-moddada yopiq kalit (faqat imzolovçiga maʼlum), oçiq kalit (tekşiriş uçun hamma uçun oçiq) va kalit sertifikati — ularning mosligini tasdiqlovçi elektron hujjat farqlanadi.
ERI qölda qöyilgan imzo bilan bir vaqtda uç şart bajarilganda teng böladi (4-modda):
- imzoning haqiqiyligi tasdiqlangan;
- kalit sertifikati tekşiriş yoki imzolaş paytida amal qilgan;
- imzo sertifikatda körsatilgan maqsadlarda qöllanilgan.
Şartlar bajarilsa, yuridik şaxsning ERI bilan tasdiqlangan elektron hujjat uning muhri bilan tasdiqlangan qoğoz hujjatga tenglaştiriladi.
Kalitlarni kim beradi
Sertifikatni röyxatga oliş markazi beradi — akkreditatsiyadan ötgan, Özbekiston rezidenti bölgan yuridik şaxs (9-modda). Ariza bir iş kunidan oşmagan muddatda körib çiqiladi, sertifikat şaxs tasdiqlanganidan keyin beriladi va röyxatga olingan paytdan boşlab yigirma tört oydan ortiq amal qilmaydi (22-modda). Jismoniy şaxs şaxsni tasdiqlovçi hujjatni körsatadi va JShShIR ni bildiradi, yuridik şaxs STIR va kalitni oluvçi xodimga işonçnoma taqdim etadi. Çet eldagi fuqarolar va xorijiy şaxslar sertifikatni konsullik muassasalari orqali olişi mumkin (23-modda).
Biznes bunga qayerda duç keladi
Soliq hisobotlari, e-kontrakt, davlat xizmatlari, elektron savdolar va bank-mijoz tizimlarida. E-IMZO — ERI kalitlari bilan işlaş uçun modul (Soliq qömitasining e-imzo.soliq.uz saytidagi taʼrif); qonun matnida bunday nom yöq.
Amaliy misol
Direktor taʼtilga çiqib, hisobotni imzolaş uçun kalit faylini buxgalterga beradi. Qonun kalit egasidan yopiq kalit xavfsizligini taʼminlaşni va uni boşqalar işlatayotgani aniqlansa markazga darhol xabar berişni talab qiladi (27-modda), şuning uçun buxgalterga işonçnoma asosida yuridik şaxsning alohida kaliti olinadi (22-modda).
Nimalar bilan adaştiriladi
- Imzoning skaneri. Bu tasvir, ERI emas.
- E-IMZO. Bu kalit bilan işlaş dasturi, imzoning özi ham, röyxatga oliş markazi ham emas.
- Muddat. Sertifikatni yangilaş kerak: sörov amal qiliş muddati tugaşidan kamida ikki hafta oldin yuboriladi (27-modda).
Köp beriladigan savollar
ERI nimaning qisqartmasi?
ERI — elektron raqamli imzoning qisqartmasi; qonun ham «Elektron raqamli imzo töğrisida» deb ataladi.
E-IMZO nima?
ERI kalitlari bilan kompyuterda işlaş uçun modul (e-imzo.soliq.uz saytidagi tavsif böyiça). O‘RQ-793-son Qonun matnida u tilga olinmaydi.
ERI qaçon qoğozdagi imzoga teng böladi?
Imzoning haqiqiyligi tasdiqlangan, sertifikat amal qilgan va imzo sertifikatda körsatilgan maqsadda qöllangan bölsa (4-modda).
Manbalar
- Закон Республики Узбекистан «Об электронной цифровой подписи» № ЗРУ-793 от 12.10.2022 (ЎРҚ-793, «Электрон рақамли имзо тўғрисида»)ст. 3, 4, 9, 22, 23, 27, 34
- Сайт E-imzo Налогового комитета (описание модуля E-IMZO; не нормативный акт)главная страница: «maxsus E-imzo modulidan foydalanish mumkin»
Mavzuga oid
Boşqa atamalar
Taʼrif yuridik maslahat örnini bosmaydi. Asl manba — havoladagi akt; normalar özgarişi mumkin, amaldagi tahrir bilan soliştiring.