YaTT nima? Yakka tartibdagi tadbirkor: taʼrifi va qonuni

Qonun nima deydi

«Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari töğrisida»gi Qonunning 6-moddasiga köra, yakka tartibdagi tadbirkorlik — jismoniy şaxs tomonidan tadbirkorlik faoliyatini yuridik şaxs taşkil etmagan holda amalga oşirişdir. U mustaqil, mulk huquqi asosida öziga tegişli mol-mulk negizida yuritiladi.

• Fuqaro yakka tartibdagi tadbirkor sifatida davlat röyxatidan ötkazilgan paytdan boşlab tadbirkorlik bilan şuğullanişga haqli (Fuqarolik kodeksining 24-moddasi).
• Röyxatdan ötmasdan tadbirkorlik qilgan fuqaro bunda tuzgan bitimlari böyiça özining tadbirkor emasligini vaj qilib körsata olmaydi (24-modda).
• Fuqaro öz majburiyatlari böyiça öziga tegişli barça mol-mulk bilan javob beradi, qonunga köra undiruv qaratilmaydigan mol-mulk bundan mustasno (25-modda).
• YaTT xodimlarni Vazirlar Mahkamasi belgilagan tartibda yollaşi mumkin (Kafolatlar töğrisidagi Qonunning 6-moddasi).

Biznes bunga qayerda duç keladi

YaTTni kiçik savdo, xizmat, hunarmandçilikda tanlaşadi: ustav fondi va ustavsiz oddiy boşlaş mumkin. Yirik buyurtmaçilar va banklar şerikning maqomi hamda soliq rejimini tekşiradi.

Amaliy misol

Taʼmirlaş ustasi YaTT sifatida röyxatdan ötib, yordamçi yollaydi. Pudrat şartnomasi böyiça hisob-kitob qilmasa, undiruv «kompaniya» mol-mulkiga emas, uning şaxsiy mol-mulkiga qaratiladi: alohida yuridik şaxs yöq.

Nimalar bilan adaştiriladi

• Özini özi band qilgan şaxs. Mehnatga layoqatli yoşdagi, YaTT sifatida röyxatdan ötmagan, röyxatdagi faoliyat turlari bilan şaxsiy mehnat asosida şuğullanuvçi şaxs. U bildiriş tartibida mobil ilova yoki soliq tölovçining şaxsiy kabineti orqali röyxatdan ötadi va yollanma xodim işlata olmaydi, iş beruvçiga ham ega böla olmaydi («Aholi bandligi töğrisida»gi Qonunning 35-moddasi).
• MÇJ. Yuridik şaxs; iştirokçilar hissa doirasida xavf kötaradi (MÇJ töğrisidagi Qonunning 4-moddasi).
• Soliq rejimi. YaTT soliqlarini Soliq kodeksi belgilaydi, «YaTT» maqomining özi emas.