BHM nima? Bazaviy hisoblaş miqdori: taʼrifi va miqdori

Qonun nima deydi

BHM tölov emas, hisob birligi. Qonunda stavka «BHM bilan» yoziladi, sömdagi summa BHM miqdoriga köpaytirib topiladi. Miqdorni Prezident iş haqi va pensiyalarni oşiriş töğrisidagi farmonida belgilaydi.

• 2026-yil 1-sentabrdan — 440 000 söm (2026-yil 23-iyundagi PF-115-son farmon, 3-band «b» kiçik band (ii));
• 2025-yil 1-avgustdan — 412 000 söm (2025-yil 2-iyundagi PF-91-son farmon, 3-band «b» kiçik band (ii)).

Nimalar BHMdan hisoblanadi

• Davlat boji. «Davlat boji töğrisida»gi Qonun (O‘RQ-600, 2020-yil 6-yanvar) ilovasidagi stavkalar BHM bilan ifodalangan.
• Maʼmuriy jarimalar. Jarima miqdori huquqbuzarlik sodir etilgan vaqtdagi, davom etayotgan huquqbuzarlikda esa u aniqlangan vaqtdagi BHMdan kelib çiqib belgilanadi (Maʼmuriy javobgarlik töğrisidagi kodeks, 25-modda, 2-qism).
• Soliq çegaralari. Masalan, foyda soliğida qiymati 50 BHMdan yuqori mol-mulk asosiy vosita hisoblanadi (Soliq kodeksi, 306-modda). Umumbelgilangan tartibga ötiş çegarasini 2026-yil 26-maydagi PF-100-son farmon (2-band) 2026-yil 1-iyundan 12 000 BHM deb belgilagan, Soliq kodeksining 461-moddasi esa hamon 1 mlrd sömni körsatadi.

Biznes buni qayerda uçratadi

Kompaniyani röyxatdan ötkazişda, litsenziya olişda, sudga daʼvo berişda va jarimani hisoblaşda. Şartli misol: qonunda boj stavkasi 10 BHM bölsa, BHM 440 000 söm bölganda bu 4 400 000 söm böladi. Xizmatlar böyiça joriy summalar davlat bojlari maʼlumotnomasida töplangan.

Nima bilan adaştiriladi

• BHM eng kam iş haqi (2026-yil 1-sentabrdan oyiga 1 360 000 söm) emas va pensiyaning bazaviy miqdori (2026-yil 1-iyuldan oyiga 504 000 söm) ham emas: bularni PF-115-son farmon alohida belgilaydi.
• Eski maqoladagi summa olinadi. 2026-yil 1-sentabrgaça yozilgan matnlarda 412 000 söm uçraydi, bu eskirgan.
• Bojni «tölov kunidagi BHM böyiça» hisoblaş. O‘RQ-600da bunday umumiy qoida yöq: bu faqat ayrim yillik bojlar izohlarida töğridan-töğri yozilgan (ilova, 30-band «g», «d», 33-band).