Ko'plab mijozlar shaxsiy ma'lumotlarni qayta ishlashga rozilikni notarius tomonidan tasdiqlatish shart yoki yo'qligini so'rashadi. Qaysi hollarda notarial tasdiqlash haqiqatan zarur, qaysi hollarda oddiy yozma shakl yetarli ekanligini ko'rib chiqamiz.
Qisqa javob: ko'pchilik standart hollarda notarial tasdiqlash talab etilmaydi. O'zbekiston qonunchiligiga ko'ra, shaxsiy ma'lumotlar sub'ektining roziligi yozma, elektron yoki boshqa shaklda — olinganligini tasdiqlovchi usulda — berilishi mumkin. Biroq notariussiz bo'lmaydigan holatlar ham mavjud va bu farqni tushunish muhim.
Asosiy jihatlar:
---
Amaliyotda mijozlar keragi bo'lmagan hujjatlarni tasdiqlatish uchun kelayotganini tez-tez ko'raman. Agar tashkilot shaxsiy ma'lumotlarni ichki maqsadlarda — kadrlar hisobini yuritish, mijozlar arizalarini ko'rib chiqish, axborot xabarlari yuborish — to'plasa, imzolangan rozilikni erkin yozma shaklda yoki elektron interfeys orqali olish yetarli.
Bunday rozilikka qo'yiladigan asosiy talab: u aniq, xabardor va ixtiyoriy bo'lishi kerak. Matnda quyidagilar ko'rsatilishi shart:
Ushbu shartlar bajarilgan va hujjat sub'ektning o'zi tomonidan imzolangan bo'lsa — notarius kerak emas.
---
| Vaziyat | Umumiy tartib | E'tibor berilishi kerak bo'lgan jihatlar |
|---|---|---|
| Ma'lumotlarni xorijiy tashkilotga uzatish | Kuchaytirilgan tasdiqni talab qilishi mumkin | Qabul qiluvchi tomonning talablarini aniqlashtiring |
| Muomalaga layoqatsiz shaxs nomidan rozilik | Qonuniy vakil tomonidan beriladi | Vakilning vakolatlari notarial tarzda tasdiqlanadi |
| Notarial harakat doirasidagi rozilik (meros, bitimlar) | Asosiy hujjat bilan birga rasmiylashtiriladi | Notarius butun to'plamni tasdiqlaydi |
| Korporativ protseduralar va due diligence | Tomonlar notarial shaklni kelishishi mumkin | Shartnomada belgilanadi |
| Sud va arbitraj ishlari | Notarial tasdiqlangan hujjatni bahslashish qiyinroq | Bahs xavfi yuqori bo'lganda tavsiya etiladi |
O'z vaziyatingizni oldindan tayyorlab, notarius bilan muhokama qilishni tavsiya etaman: talablar tarmoqqa, ma'lumotlar turiga va operator kimligiga qarab farqlanadi.
---
Agar rozilikni notarial tarzda tasdiqlatishga qaror qilsangiz — yoki vaziyat shuni talab qilsa — quyidagilarni tayyorlang:
Aniq tariflarni murojaat kuni notariusdan so'rang, chunki stavkalar vaqti-vaqti bilan qayta ko'rib chiqiladi.
---
Notarial tasdiqlangan rozilikni qaytarib olish mumkinmi?
Ha. Shaxsiy ma'lumotlarni qayta ishlashga rozilikni qaytarib olish huquqi sub'ektga istalgan vaqtda tegishli — rozilik qanday shaklda berilganidan qat'i nazar. Qaytarib olish operatorga yozma ariza orqali rasmiylashtiriladi.
Rozilik muddatini ko'rsatish shart bo'lgan?
Ko'rsatish maqsadga muvofiq. Muddat ko'rsatilmagan bo'lsa, rozilik odatda qaytarib olinmaguncha amal qiladi. Biroq ayrim maqsadlar uchun operator ma'lumotlarni saqlashning oqilona muddatini o'zi belgilashi shart.
Inson bosim ostida rozilik imzolagan bo'lsa nima bo'ladi?
Bunday rozilik bahsli deb topilishi mumkin. Notarial tasdiqlash bu yerda shaxs ixtiyoriy va ongli ravishda ish tutganini qo'shimcha ravishda qayd etadi — notarius shaxsni va uning muomalaga layoqatliligini aniqlaydi.
Agar ma'lumotlar allaqachon ochiq manbalarda bo'lsa, rozilik kerakmi?
Har doim ham emas, ammo bu ma'lumotlarni erkin qayta ishlash imkonini bermaydi. Ommaviy mavjud ma'lumotlardan foydalanish baribir shaxsiy ma'lumotlarga oid qonunchilikka muvofiq bo'lishi shart.
Rozilik matnini o'zim tuza olamanmi yoki yuristga murojaat qilish kerakmi?
Oddiy rozilikni namunaviy shakllarga tayanib o'zingiz tuzishingiz mumkin. Murakkab holatlarda — ma'lumotlarni xorijga uzatish, maxsus toifalar (sog'liq, biometrika) — imzolashdan oldin mutaxassis bilan maslahatlashishni tavsiya etaman.
---
> Muhim: Ushbu maqola umumiy ma'lumot maqsadida yozilgan va individual notarial maslahatni almashtirmaydi. Har bir vaziyat o'ziga xos bo'lib, aniq talablar farqlanishi mumkin.
---
O'z vaziyatingizda rozilikni tasdiqlatish zarur yoki yo'qligiga ishonchingiz komil bo'lmasa, yoki hujjatni birinchi marta to'g'ri rasmiylashtirishni istasangiz — sizni maslahatga taklif qilaman. Vaziyatingizni birgalikda ko'rib chiqib, tegishli yuridik kuchga ega hujjat tayyorlaymiz.
Toshkent shahar Yunusobod tumanida faoliyat yurituvchi xususiy notarius. O'zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq bitimlar, ishonchnomalar, meros va oilaviy hujjatlarni tasdiqlaydi.
Yuristlarimiz har qanday savolda yordam berishga tayyor
Xizmatlarni ko'rishElektron hujjatlar va bitimlar O'zbekiston ishbilarmonlik muomalasida tobora keng qo'llanilmoqda. Notarius elektron hujjat yoki bitimni tasdiqlab, ularga qog'oz shakllaridagi kabi to'liq yuridik kuch berishi mumkin. Ushbu maqolada men bu tartib-taomil qanday amalga oshirilishini va nimaga e'tibor berish kerakligini tushuntiraman.
Vekselni protest qilish — to'lovdan bosh tortilganligi yoki akseptdan rad etilganligi faktini rasmiy notarial tasdiqlashdir. Ushbu tartib-taomilsiz veksel egasi majburiy shaxslarga talab qo'yish huquqidan mahrum bo'lishi mumkin. Ushbu maqolada amaliyotda bularning qanday ishlashini tushuntiraman.
Fuqaro tirikligini tasdiqlash — notarius tomonidan amalga oshiriladigan rasmiy harakat bo'lib, fuqaroning muayyan sanada tirik ekanligini tasdiqlovchi guvohnoma beriladi. Ko'pincha pensiya, alimentlar yoki vasiyatnoma shartlarini bajarish uchun talab qilinadi. Tartib-taomil va kerakli hujjatlar haqida bilib oling.