Er-xotin örtasida kreditlar va qarzlarni böliş töğrisidagi kelişuv: notarius oldida qanday rasmiylaştiriladi

Qarzlarni böliş töğrisidagi kelişuv nima uçun kerak

Er-xotin birgalikda orttirgan mol-mulkni bölişga qaror qilganida, qarzlar va kreditlar masalasi köpinça kvartira yoki avtomobilni bölişdan ham murakkab bölib çiqadi. Nikoh davomida oila manfaati uçun olingan qarzlar, odatda, umumiy qarz hisoblanadi — va har bir turmuş örtoği ular uçun masʼuliyat kötaradi. Notarius tomonidan tasdiqlangan kreditlar va qarzlarni böliş töğrisidagi kelişuv kelişuvlarni yuridik jihatdan majburiy hujjatda mustahkamlaş va kelajakda nizolarning oldini oliş imkonini beradi.

Amaliyotimda tez-tez şunday holatlarni köraman: ajralişdan söng bir turmuş örtoği rasman boşqasiga rasmiylaştirilgan kreditni tölaşda davom etadi — yozma kelişuv bölmasa esa öz huquqlarini isbotlaş juda qiyin böladi.

Asosiy jihatlar:

• Er-xotinning umumiy qarzlari — bank şartnomasi kimga rasmiylaştirilganidan qatʼi nazar, oila ehtiyojlari uçun olingan qarzlardir.
• Har bir turmuş örtoğining şaxsiy qarzlari (nikohdan avval yoki şaxsiy maqsadlarda olingan) odatda bölinmaydi.
• Notarial kelişuv hujjatga isbotlaş kuçini va ijroiya ahamiyatini beradi.
• Qarzni ötkaziş uçun kreditor (bank) roziligi alohida talab qilinişi mumkin — bu eʼtiborsiz qoldirib bölmaydigan muhim nuansdir.

---

Kelişuvga nimalari kiritiş mumkin

Er-xotinning qarzlarni böliş töğrisidagi kelişuvi nikoh davomida yuzaga kelgan har qanday pul majburiyatlarini qamrab olişi mumkin:

Barça kredit majburiyatlari böyiça köçirmalarni oldindan tayyorlaşni maslahat beraman — şunda kelişuv aniq böladi va "oq doğlar" qolmaydi.

---

Notariusning roli va rasmiylaştirişning tartibi

Qarzlarni böliş töğrisidagi kelişuvni notarial tasdiqlaş — bu rasmiyatçilik emas. Notarius quyidagilarni tekşiradi:

• Tomonlarning şaxsi va muomala layoqati;
• Imzolaşning ixtiyoriy va ongli ekanligi;
• Hujjat mazmunining Özbekiston Respublikasi qonunçiligiga muvofiqligi.

Rasmiylaştirişning umumiy tartibi quyidagidek:

• Turmuş örtoğlari (yoki sobiq turmuş örtoğlari) notariusga birgalikda murojaat qiladi.
• Zarur hujjatlarni taqdim etadi.
• Notarius huquqiy oqibatlarni tuşuntiradi va kerak bölsa formulirovkalarni tayyorlaşga yordam beradi.
• Kelişuv notarius huzurida imzolanadi va tasdiqlanadi.

Muhim: er-xotin örtasidagi kelişuvning özi bank yoki boşqa kreditorni kredit şartnomasi şartlarini özgartirişga majburlamaydi. Qarzni turmuş örtoğlaridan biriga ötkaziş uçun kreditorning alohida roziligi talab qilinadi. Notarial kelişuv turmuş örtoğlarining bir-biriga nisbatan majburiyatlarini mustahkamlaydi — şartnoma böyiça tölovçi boşqasi bölib qolgan taqdirda tölovlarni kim qoplaydi.

---

Qanday hujjatlar olib keliş kerak

• Ikki turmuş örtoğining pasportlari
• Nikoh yoki ajraliş töğrisidagi guvohnoma
• Kredit şartnomalari va qarz qoldiği böyiça joriy köçirmalar
• Kredit bilan boğliq mol-mulk hujjatlari (masalan, ipoteka uçun kvartiraga)
• Tilxatlar yoki qarz şartnomalari (jismoniy şaxslar oldida qarz bölsa)
• Kerak bölsa — qarzning maqsadini tasdiqlovçi hujjatlar (çeklar, sotib oliş-sotiş şartnomalari)

Kelişuv notarial tasdiqlaşning aniq tariflarini murojaat qilgan kuningiz notariusdan sörang, çunki stavkalar vaqti-vaqti bilan qayta körib çiqiladi.

---

Tez-tez beriladigan savollar

Bank roziligi bölmasa kreditni böliş mumkinmi?

Özaro — ha. Kelişuv kim amalda xarajatlarni kötarişini qayd etadi. Ammo qarzni boşqa qarz oluvçiga huquqiy jihatdan bankning roziligi olmay ötkazib bölmaydi: buning uçun kreditor iştirokida alohida tartib talab qilinadi.

Bunday kelişuvni notariusda tasdiqlaş şartmi?

Qonun yozma şaklni nazarda tutadi, biroq notarial tasdiqlaş hujjatning isbotlaş kuçini sezilarli darajada oşiradi va nizo xavfini kamaytiradi. Amaliyotimda men notarial rasmiylaştirişni qattiq tavsiya etaman.

Turmuş örtoğlaridan biri kelişuvga imzo qöyişdan boş tortsa nima böladi?

Bunday holda qarzlarni böliş sud tartibida amalga oşiriladi. Sud qaysi qarz umumiy, qaysi biri şaxsiy ekanligini mustaqil ravişda belgilaydi.

Kelişuvga kelajakdagi qarzlarni kiritiş mumkinmi?

Yöq. Kelişuv faqat mavjud majburiyatlarni qamrab oladi. Kelajakdagi qarzlar oldindan tuzilgan nikoh şartnomasi orqali tartibga solinadi.

Kredit muddati ötgan bölsa kelişuv kuçga kiradimi?

Ha, muddati ötgan kredit bölsa ham kelişuv tuziş mumkin. Biroq bunday holatda imzolaş sanasidagi hisoblangan foizlar va jarimalar bilan birga summalarni aniq qayd etiş ayniqsa muhimdir.

---

> Diqqat: Uşbu maqola umumiy maʼlumot xarakteriga ega va individual notarial konsultatsiyaning örnini bosmaydi. Har bir vaziyatning öziga xos xususiyatlari mavjud bölib, ular alohida körib çiqilişi zarur.

---

Toşkentda kreditlar va qarzlarni böliş töğrisidagi kelişuvni rasmiylaştirişni istasangiz, Yunusobod tumanidagi notarial kontoramga konsultatsiyaga taklif etaman. Siz bilan vaziyatingizning tafsilotlarini körib çiqişga, kelişuv şartlarini töğri formulirovka qilişga va hujjatni Özbekiston Respublikasi qonunçiligiga muvofiq ravişda tasdiqlaşga yordam beraman.