Notarial harakatlar reestri: u nima uchun kerak va nima qayd etiladi
Notarial harakatlar reestri — notarius tomonidan tasdiqlanadigan yoki amalga oshiriladigan barcha harakatlarning rasmiy ro'yxat jurnalidir. U fuqarolarning manfaatlarini himoya qiladi, nizolarda dalil sifatida xizmat qiladi va yo'qolgan hujjatning dublikatini olish imkonini beradi. Ushbu maqolada men reestrning qanday tuzilganligini va u notariusga murojaat qiluvchi har bir kishi uchun nima uchun muhimligini tushuntiraman.
Notarial harakatlar reestri nima
Notarial harakatlar reestri — notarius tomonidan amalga oshirilgan har bir harakatni xronologik tartibda qayd etuvchi jurnaldir: bitimni tasdiqlash, imzoni guvohlik qilish, meros huquqi to'g'risida guvohnoma berish va boshqa ko'plab harakatlar. Oddiy qilib aytganda, bu notarial idoraning barcha murojaatlar tarixini saqlaydigan «xotirasi»dir.
Reestrda har bir yozuv o'ziga xos ro'yxatga olish raqamiga ega bo'ladi. Aynan shu raqam sizga berilgan notarial hujjatga qo'yiladi — u qo'lingizdagi qog'ozni reestr yozuvi bilan bog'lab, tasdiqlashning haqiqiyligini tasdiqleydi.
Asosiy jihatlari:
- Reestr majburiy tarzda yuritiladi: bu qonun talabi, notariusning shaxsiy tashabbusi emas.
- Har bir harakat hujjat mijozga berilgunga qadar reestrga kiritiladi.
- Yozuvda sana, harakat turi, ishtirokchilar haqida ma'lumot va undirilgan tarif ko'rsatiladi.
- Reestr yozuvi asosida yo'qolgan notarial hujjatning dublikatini olish mumkin.
Reestrda aynan nima qayd etiladi
Amaliyotimda men o'z vakolatlarim doirasida amalga oshiradigan har bir harakat to'g'risidagi ma'lumotni reestrga kiritaman. Odatdagi yozuvlar quyidagilarni qamrab oladi:
| Harakat turi | Yozuvda aks ettiriladi | Diqqat qaratish kerak |
|---|---|---|
| Bitimni tasdiqlash (shartnoma, ishonchnoma) | Tomonlar, predmet, sana, tarif | Pasport ma'lumotlari hujjat bilan mos kelishi kerak |
| Imzoni guvohlik qilish | Imzo sohibining shaxsi, hujjat nomi | Imzo sohibi shaxsan hozir bo'lishi shart |
| Meros huquqi to'g'risida guvohnoma berish | Meros qoldiruvchi, merosxo'rlar, mol-mulk tarkibi | Merosni qabul qilish muddati vafot kunidan hisoblanadi |
| Nusxalarni tasdiqlash | Nusxa olingan asl nusxa | Nusxa faqat asl nusxa bilan birga amal qiladi |
| Begonalashtirishga taqiq qo'yish/olib tashlash | Ob'ekt, kreditor, asos | Taqiq tegishli davlat reyestrida ro'yxatga olinadi |
Harakat turidan tashqari, reestrda harakatni amalga oshirish uchun murojaat qilgan shaxslar haqida ma'lumot va undirilgan notarial tarif (davlat boji) ko'rsatiladi. Tariflarning aniq miqdorlari vaqti-vaqti bilan qayta ko'rib chiqiladi — murojaat kunida notariusdan so'rab aniqlang.
Reestr mijoz uchun nima uchun kerak
Ko'pchilik reestrni notariusning faqat ichki vositasi sifatida qabul qiladi. Aslida u to'g'ridan-to'g'ri sizning manfaatlaringizni himoya qiladi.
Yo'qolgan hujjatni tiklash. Agar ishonchnoma, shartnoma yoki guvohnomaning asl nusxasi yo'qolgan yoki yo'q qilingan bo'lsa, reestrni yuritgan notarius xuddi shu yuridik kuchga ega bo'lgan aniq nusxa — dublikat berish huquqiga ega. Reestr yozuvisiz bu mumkin bo'lmas edi.
Sudda isbotlovchi kuch. Reestr — rasmiy hujjat. Undagi ma'lumotlar notarial harakatning amalga oshirilgan fakti, sanasi va mazmunini tasdiqlash uchun sud yoki tergov organlari tomonidan talab qilinishi mumkin.
Qalbakilikdan himoya. Har qanday manfaatdor organ (sud, bank, Kadastr agentligi yoki boshqa davlat ro'yxatga olish idoralari) reestr raqami bo'yicha notarial hujjatning haqiqiyligini tasdiqlashni so'rashi mumkin. Bu firibgarlik xavfini sezilarli darajada kamaytiradi.
Qonuniylikni nazorat qilish. Reestr notariusning kasbiy tekshiruvlari davomida ko'rib chiqiladi. Bu intizomni ta'minlaydi va har bir harakatning qat'iy qonun talablariga muvofiq amalga oshirilganiga kafolat beradi.
Notariusga murojaat qilishda qanday hujjatlarni olib borish kerak
Ma'lumotlaringiz reestrga birinchi marta to'g'ri kiritilishi uchun quyidagilarni oldindan tayyorlashni tavsiya qilaman:
- Pasport (shaxsni tasdiqlovchi asosiy hujjat)
- STIR / JSHSHIR (jismoniy shaxsning identifikatsion raqami)
- Mulkni tasdiqlovchi hujjatlar — agar bitim ko'chmas mulk yoki transport vositasiga tegishli bo'lsa
- Vakolat huquqini tasdiqlovchi hujjatlar — agar yuridik shaxs nomidan harakat qilsangiz
- Nikoh / ajrim / vafot guvohnomasi — meros ishlari va birgalikda orttirilgan mulk bilan bog'liq bitishmarda
Aniq ro'yxat notarial harakat turiga qarab farq qiladi; qabulga yozilishda aniqlashtiring.
Ko'p so'raladigan savollar
O'zim hujjatim bo'yicha reestr yozuvini ko'ra olamanmi?
Mijoz reestrni bevosita «varaqlash» huquqiga ega emas — bu yopiq hujjat. Biroq, agar sizning qonuniy manfaatingiz bo'lsa (masalan, siz bitim tomonisiz), notariusdan ma'lum bir harakatning amalga oshirilganligi haqida ko'chirma yoki tasdiqnoma so'rashingiz mumkin.
Agar harakatni amalga oshirgan notarius artiq ishlamasa nima qilish kerak?
Reestrlar notarial palataga yoki arxivga topshiriladi. O'z viloyatingizdagi notarial palataga murojaat qiling — ular kerakli reestr qayerda saqlanishini va hujjat dublikatini qanday olishni ko'rsatib beradi.
Reestr yozuvini bahslashish mumkinmi?
Yozuv faqat sud tartibida bahslashiladi. Agar notarial harakat buzilishlar bilan amalga oshirilgan deb hisoblasangiz, yuristga murojaat qiling va/yoki notarial palataga shikoyat yuboring.
Reestr qancha muddat saqlanadi?
Saqlash muddatlari qonunchilik bilan belgilanib, qoida tariqasida o'nlab yillarni tashkil etadi. Aniq muddatni notariusdan yoki notarial palatadan so'rab aniqlang.
Elektron reestr mavjudmi?
O'zbekistonda notarial faoliyat bosqichma-bosqich elektron platformalarga o'tkazilmoqda. Notarial harakatlarning bir qismi allaqachon elektron tizimlarda qayd etilmoqda. Raqimlashtirishning hozirgi holati to'g'risida bevosita notariusdan so'rang.
---
*Ushbu maqola umumiy ma'lumot xarakteriga ega bo'lib, individual notarial maslahatni almashtirib bera olmaydi. Notarial harakatlarni amalga oshirish tartibi va qo'llaniladigan tariflar o'zgarishi mumkin; dolzarb ma'lumot olish uchun shaxsan notariusga murojaat qiling.*
---
Agar notarius yordami kerak bo'lsa — bitimni tasdiqlash, hujjat dublikatini olish yoki notarial hujjat haqiqiyligini tekshirish uchun — Toshkent shahrining Yunusobod tumanidagi mening kontorimga qabulga taklif qilaman. Qulay usulda yoziling va biz optimal vaqtni tanlab olamiz.

Toshkent shahar Yunusobod tumanida faoliyat yurituvchi xususiy notarius. O'zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq bitimlar, ishonchnomalar, meros va oilaviy hujjatlarni tasdiqlaydi.
Professional maslahat kerakmi?
Yuristlarimiz har qanday savolda yordam berishga tayyor
Xizmatlarni ko'rishShuningdek o'qing
Xodimni sud xavflarsiz ishdan bo'shatish: ish beruvchi uchun bosqichma-bosqich qo'llanma
Ish beruvchi tashabbusi bilan xodimni ishdan bo'shatish — mehnat huquqining eng nizoli sohasidan biri. Ushbu maqolada men mehnat shartnomasini to'g'ri bekor qilish, tipik xatolardan qochish va kompaniyani sud da'volaridan himoya qilish yo'llarini ko'rib chiqaman.
Kod kimniki: dasturiy ta'minot ishlab chiqishda intellektual mulk
Kod huquqlari IT-biznesning eng ko'p nizoli masalalaridan biri. Shtatdagi dasturchilar, frilanserlar va pudratchilar tomonidan yozilgan DT kimga tegishli ekanini va intellektual mulkni birinchi kundan to'g'ri rasmiylashtirish usullarini tahlil qilamiz.
Valyuta nazorati va eksport tushumini repatriatsiya qilish: har bir eksportchi bilishi kerak bo'lgan asoslar
O'zbekistonda valyuta nazorati eksportchilarni tushumni vakolatli banklardagi hisob raqamlarga belgilangan muddatlarda qaytarishni talab qiladi. Repatriatsiya talablarini buzish jiddiy jarimalar bilan birga keladi. Ushbu maqolada valyuta qonunchiligiga rioya qilishning amaliy sxemasi va ko'p uchraydigan xatolar keltirilgan.