Notarius javobgarligi va kasbiy faoliyatni suğurtalaş: bu siz uçun nima anglatadi

Qisqaça asosiy maʼlumot

Notariusga murojaat qilganingizda, siz unga yuridik ahamiyatga ega harakatlarni topşirasiz: bitimlarni tasdiqlaş, işonçnomalari rasmiylaştiriş, meros işlari. Agar notarius aybi bilan sizga mulkiy zarar yetkazilsa, qonun uni uşbu zararni qoplaşga majbur qiladi. Aynan şu maqsadda Özbekistondagi har bir xususiy notarius özining kasbiy javobgarligini suğurtalaşga majbur — suğurta polisi mijoz uçun qöşimça moliyaviy kafolat bölib xizmat qiladi.

Asosiy jihatlar:

• Notarius öz aybi bilan yetkazilgan zarar uçun şaxsan va butun mulki bilan javob beradi.
• Kasbiy javobgarlikni suğurtalaş notarial amaliyot yuritişning majburiy şarti hisoblanadi.
• Suğurta polisi notarial harakat qoidabuzarlik bilan amalga oşirilgan taqdirda mijozning zararini qoplaydi.
• Suğurta qoplami miqdori va tölov şartlarini murojaat kunida notariusdan aniqlaştiring.

---

Notarius javobgarligi nima

Xususiy notarius — davlat mansabdori emas, balki ommaviy vakolatlar berilgan va şu bilan birga öz işi uçun töliq şaxsiy javobgarlikni zimmasiga olgan şaxsdir. Amaliyotda men mijozlarga tez-tez tuşuntiraman: notarius öz nomidan iş tutadi, va aynan şuning uçun qonun undan nafaqat kasbiy malaka, balki real moliyaviy kafolatlarni ham talab qiladi.

Javobgarlik notarial harakat quyidagi hollarda amalga oşirilganda yuzaga keladi:

• belgilangan tartib buzilgan holda;
• notarius tekşirişi mumkin va kerak bölgan notöğri maʼlumotlar asosida;
• vakolatlar doirasidan çiqilgan yoki qonun talablari buzilgan holda.

Muhim tuşuniş: javobgarlik aynan aybli harakatlar yoki harakatsizlik uçun yuzaga keladi. Agar mijozning özi soxta hujjatlar taqdim etgan bölsa, vaziyat özgaradi — bunday holatlarda tahlil har doim individual tarzda olib boriladi.

---

Kasbiy faoliyatni suğurtalaş qanday işlaydi

Notariusning kasbiy javobgarligini suğurtalaş — bu notarius va suğurta kompaniyasi örtasidagi şartnoma. Agar notarial harakat natijasida mijozga notarius aybi bilan isbotlangan mulkiy zarar yetkazilsa, suğurta kompaniyasi uşbu zararni suğurta summasi doirasida qoplaydi.

Istalgan notariusdan oldindan söraşdan tortinmaslikni maslahat beraman: «Kasbiy javobgarligingiz suğurtalanganmi?» — vijdonli mutaxassis bu savolga ikkilanmasdan javob beradi va zarur bölsa polisni körsatadi.

---

Notarius sizga zarar yetkazgan deb hisoblasangiz nima qiliş kerak

Agar notarial harakat qoidabuzarlik bilan amalga oşirilgan va sizga real zarar yetkazilgan deb hisoblasangiz, umumiy harakat tartibi quyidagiçadir:

• Zararni qayd eting — qoidabuzarlik faktini va yöqotişlar miqdorini tasdiqlovçi hujjatlarni töplang.
• Notariusga yozma daʼvo bilan murojaat qiling — köp hollarda masala şu bosqiçda hal etiladi.
• Notariusning suğurta kompaniyasi bilan boğlaning, agar daʼvo qondirilmagan bölsa.
• Notariat palatasiga murojaat qiling — bu organ notariuslar faoliyati ustidan kasbiy nazoratni amalga oşiradi.
• Sudga daʼvo arizi bering — öz huquqlarini himoya qilişning sönggi, ammo qonuniy usuli.

Har bir vaziyat individual bölib, qadamlar ketma-ketligi özgarişi mumkin.

---

Qabul uçun qanday hujjatlarni olib boriş kerak

Notarial harakat amalga oşirişdan oldin javobgarlik va suğurtalaş masalalarini aniqlaştirmoqçi bölsangiz:

• pasport (identifikatsiya uçun);
• bitimingiz yoki masalangiz böyiça hujjatlar;
• zarur hollarda — boşqa şaxs nomidan iş tutayotgan bölsangiz, işonçnomai.

---

Tez-tez söraladigan savollar

Notarius javobgarlikni suğurtalaşga majburmi?

Ha, kasbiy javobgarlikni suğurtalaş Özbekistonda xususiy notarial amaliyot yuritişning majburiy şarti hisoblanadi.

Notariusda suğurta borligini tekşira olamanmi?

Ha. Siz notariusdan amalda bölgan suğurta polisini körsatişini söraş huquqiga egasiz. Bu oddiy va asosli sörov hisoblanadi.

Agar suğurta summasi zararni qoplaş uçun yetarli bölmasa nima böladi?

Agar zarar miqdori suğurta qoplamidan oşib ketsa, notarius farqni şaxsiy mulki hisobidan qoplaydi — qonun uni bunga majbur qiladi.

Notariusning javobgarligi mijoz tomonidan firibgarlik hollariga ham taalluqlidirmi?

Qoida tariqasida, yöq. Agar mijozning özi qasddan notöğri maʼlumotlar yoki soxta hujjatlar taqdim etgan bölsa, notariusning javobgarligi çeklangan yoki istisno qilinadi — ammo har bir holat alohida körib çiqiladi.

Notariusga daʼvo qöyiş uçun muddatlar bormi?

Umumiy daʼvo muddatlari fuqarolik qonunçiligida tartibga solinadi. Murojaat qilişni keçiktirmaslikni va özingizning aniq vaziyatingiz böyiça yurist yoki notarius bilan maslahatlaşişni tavsiya etaman.

---

> Eslatma. Uşbu maqola umumiy maʼlumot xarakteriga ega bölib, individual notarial konsultatsiyani almaştirmaydi. Aniq tariflar, muddatlar va harakat tartibi sizning işingiz holatlariga boğliq — ularni murojaat kunida notariusdan aniqlaştiring.

---

Notariat kontoramizga murojaat qiling

Notarius javobgarligi, suğurtalaş böyiça savollaringiz qolgan bölsa yoki notarial harakatni uning yuridik kuçiga töliq işonç bilan amalga oşirmoqçi bölsangiz — sizni konsultatsiyaga taklif qilaman. Notariat kontoram Toşkentning Yunusobod tumanida işlaydi. Qulay usulda biz bilan boğlaning — vaqtni belgilaymiz va barça savollaringizga javob beramiz.