Işonç yorliği orqali mulkni sovğa qiliş yoki sotiş mumkinmi: notarius javob beradi

Qisqaça asosiy maʼlumot

Ha, vakil orqali işonç yorliği asosida mulkni sovğa qiliş yoki sotib oliş-sotiş bitimini amalga oşiriş — qonuniy va keng tarqalgan amaliyot. Amalda men bunday vaziyatlarni tez-tez köraman: mulk egasi çet elda böladi, şaxsan notariusga yoki röyxatga oliş organiga kelolmaydi yoki soğliği tufayli bitimda mustaqil iştirok eta olmaydi. Işonç yorliği bu masalani hal qiladi — lekin faqat töğri tuzilgan bölsa.

Asosiy jihatlar:

• Köçmas mulkni sovğa qiliş yoki sotişga işonç yorliği albatta notarial tasdiqlanişi kerak.
• Hujjatda mulk obʼekti va vakil uçun aniq vakolatlar körsatilişi şart.
• Sovğa qilişda vakil bir vaqtning özida ham sovğa beruvçi, ham sovğa oluvçi bölişi taqiqlanadi.
• Işonç bildiruvçi bitim amalga oşirilguniga qadar istalgan vaqtda işonç yorliğini bekor qiliş huquqiga ega.

---

Mulkni sotişga işonç yorliği

Agar kvartira, yer uçastkasi, avtomobil yoki boşqa mulkni sotmoqçi bölsangiz, lekin şaxsan iştirok eta olmasangiz, siz işonçli şaxsni — qarindoş, döst yoki huquqşunos — vakil sifatida tayinlaşga haqingiz bor. Buning uçun sotişga notarial işonç yorliği rasmiylaştiriladi.

Hujjatda quyidagilar körsatilişi kerak:

• Obʼektning aniq tavsifi (manzil, kadastr raqami, xususiyatlar);
• Vakilning vakolatlari: sotib oliş-sotiş şartnomasini imzolaş, pul mablağlarini qabul qiliş, mulk huquqini ötkazişni röyxatga oliş uçun hujjatlarni topşiriş va h.k.;
• Işonç yorliğining amal qiliş muddati (körsatilmagan bölsa, Özbekiston qonunçiligiga muvofiq amal qiliş muddatini murojaat kuni notariusda aniqlaştiring).

Vakolatlar hajmini oldindan öylab körişni maslahat beraman: ular qança aniq belgilansa, bitimning har ikki tomoni uçun xavf şunça kam böladi.

---

Mulkni sovğa qilişga işonç yorliği

Sovğa — mulkni bepul beriş. Uni vakil orqali ham rasmiylaştiriş mumkin, biroq qonun muhim çeklov belgilaydi: vakil bir vaqtning özida sovğa oluvçi böla olmaydi. Boşqaça aytganda, biror kişiga işonç yorliği beriş va şu yoşirliği orqali öşa mulkni unga sovğa qiliş mumkin emas — bu suiisteʼmolning oldini oliş uçun qonunda töğridan-töğri taqiqlangan.

Sovğa qilişga işonç yorliğida albatta körsatiladi:

• sovğa qilinadigan aniq mulk;
• sovğa oluvçining maʼlumotlari (kimga sovğa qilinişi);
• sovğa şartnomasi va tegişli hujjatlarni imzolaş vakolatlari.

---

Taqqoslaş jadvali: işonç yorliği orqali sotiş va sovğa qiliş

---

Notariusga qanday hujjatlar olib boriş kerak

Sotiş yoki sovğa qilişga işonç yorliğini rasmiylaştiriş uçun quyidagilar kerak böladi:

• Işonç bildiruvçining pasporti (asl nusxasi);
• Vakilning maʼlumotlari (F.I.Sh., tuğilgan sanasi, pasport maʼlumotlari — pasportining nusxasini olib keliş mumkin);
• Mulkka oid hujjatlar: mulk huquqi töğrisidagi guvohnoma, kadastr pasporti, texnik pasport — obʼekt turiga qarab;
• Zarur bölganda — mulk qöşma bölsa, er yoki xotinning notarial tasdiqlangan roziligi.

Hujjatlarning aniq röyxati obʼekt va vaziyatga qarab farq qiladi — qabulga yozilişdan oldin aniqlab olişni maslahat beraman.

---

Tez-tez beriladigan savollar

Bitta işonç yorliği bilan bir neçta obʼektni sotiş mumkinmi?

Ha, agar har bir obʼekt işonç yorliği matnida aniq tasvirlangan bölsa va har biri uçun tegişli vakolatlar belgilangan bölsa.

Bitim paytida işonç yorliği haqiqiy bölmasa nima böladi?

Haqiqiy bölmagan yoki bekor qilingan işonç yorliği asosida tuzilgan bitim haqiqiy emas deb topilişi mumkin. Xaridorlarga şartnoma imzolanişidan oldin darhol işonç yorliğining amaldagi ekanligini tekşirişni maslahat beraman.

Vakil sotiş narxini mustaqil belgilay oladimi?

Faqat işonç yorliğida bu töğridan-töğri nazarda tutilgan bölsa. Agar narx körsatilmagan bölsa yoki işonç bildiruvçi bu jihatni nazorat qilmoqçi bölsa — uni işonç yorliğida belgilab qöygan maʼqul.

Işonç yorliğini rasmiylaştişda vakilning iştirok etişi şartmi?

Yöq. Işonç yorliği berilayotganda faqat işonç bildiruvçi iştirok etadi. Vakil uni tasdiqlaş paytida notariusda bölişi şart emas.

Bunday işonç yorliğini rasmiylaştiriş uçun davlat boji qança?

Aniq tariflarni murojaat kunida notariusdan aniqlaştiring, çunki stavkalar vaqti-vaqti bilan qayta körib çiqiladi.

---

Muhim jihat: xavflar va ehtiyotkorlik

Mulk bilan boğliq bitimlarni amalga oşirişga işonç yorliği — yuqori huquqiy kuçga ega hujjat. Uni faqat işonçli şaxsga va faqat haqiqatan zarur vakolatlar bilan bering. Bitim amalga oşmagan yoki fikringiz özgargan bölsa — notariusda darhol işonç yorliğini bekor qiling.

---

*Uşbu maqola umumiy maʼlumot xaracterida bölib, individual notarial konsultatsiyaning örnini bosa olmaydi. Har bir vaziyatning öziga xos xususiyatlari bor — ularni şaxsan körib çiqiş muhim.*

---

Mulkni sotiş yoki sovğa qilişga işonç yorliğini rasmiylaştiriş kerak bölsa — Toşkentning Yunusobod tumanidagi notarial idoramga murojaat qiling. Vaziyatingizning barça nozikliklarini hisobga olgan holda hujjatni töğri tuzişda yordam beraman.