Nikohgaça bölgan mulkni notarial ravişda qanday rasmiylaştiriş mumkin: nikoh şartnomasi va boşqa vositalar

Nikohgaça bölgan mulkni notariusda nima uçun rasmiylaştiriş kerak

Nikohgaça bölgan mulk — bu nikoh röyxatdan ötkazilgunga qadar er-xotinning har biriga tegişli bölgan, şuningdek nikoh davrida sovğa sifatida olingan yoki meros bölib qolgan barça narsadir. Özbekiston oilaviy qonunçiligi umumiy qoidasiga köra, bunday mulk birgalikda ortirilgan mulk tarkibiga kirmaydi va bölinişga tegişli emas. Körinişidan, hammasi oddiy. Ammo amalda men tez-tez şunday holatlarni köraman: tomonlar mulkning kelib çiqişini isbotlay olmaydi — hujjatlar yöqolib qolgan, mablağlar umumiy byudjet bilan aralaşib ketgan, kvartira nikohdan oldin sotib olingan, lekin taʼmirlaş birgalikda qilingan.

Notarial rasmiylaştiruv bu böşliqlarni oldindan — ziddiyat paydo bölişidan avval — bartaraf etadi.

Asosiy jihatlar:

• Nikohgaça bölgan mulk qonun bilan himoyalangan, ammo bu himoyani isbotlay biliş zarur.
• Nikoh şartnomasi — er-xotinning mulkiy huquqlarini belgilaşning asosiy notarial vositasidir.
• Şartnomani nikoh röyxatdan ötkazilişidan oldin ham, nikoh davomida istalgan vaqtda ham tuziş mumkin.
• Notarius tomonlarning iroda bildiriş haqiqiyligini tasdiqlaydi va şartlarning qonuniyligini tekşiradi.

---

Nikoh şartnomasi: himoyaning asosiy vositasi

Nikoh şartnomasi — bu er-xotin yoki nikohga kirmoqçi bölgan şaxslarning notarial tasdiqlangan kelişuvi bölib, ularning mulkiy huquq va majburiyatlarini belgilaydi. Aynan şu hujjatda oçiq körsatiş mumkin: «... manzilida joylaşgan kvartira nikohdan oldin sotib olingan va falonçi turmuş örtoğining şaxsiy mulki hisoblanadi».

Şartnomaga quyidagilarni kiritiş mumkin:

• nikohgaça bölgan aniq mulklar röyxati va tavsifi;
• nikoh davomida ortirilişi rejalaştirilgan mulkning rejimi;
• oilaviy xarajatlarni kötariş tartibi;
• ajraliş yuz berganda mulkni böliş şartlari.

Muhim: nikoh şartnomasi bolalarning huquqlarini buzişi, er-xotinning şaxsiy nomulkiy huquqlarini çeklaşi yoki ulardan birini juda noqulay ahvolga solib qöyişi mumkin emas — bunday şartlarni notarius tasdiqlamaydi.

---

Qanday hujjatlarni olib keliş kerak

Barça hujjatlar töplamini oldindan tayyorlab, dastlabki maslahatga olib kelişingizni tavsiya qilaman — bu tasdiqlaş jarayonini tezlaştiradi va şartnoma matnidagi xato xavfini kamaytiradi.

---

Notariusda rasmiylaştiruv tartibi

• Dastlabki maslahat. Tomonlar notarius bilan qaysi mulkni va qanday tarzda rasmiylaştiriş kerakligini muhokama qiladi.
• Şartnoma loyihasini tuziş. Notarius yoki advokat tomonlarning xohiş-istaklari va qonun meʼyorlarini inobatga olgan holda matn tayyorlaydi.
• Tekşiruv va kelişiş. Tomonlar öqib çiqadi, özgartişlar kiritadi — ikkalasi ham matndan qoniqqunça.
• Tasdiqlaş. Har ikkala turmuş örtoği (yoki bölajak turmuş örtoği) şartnomani notarius huzurida şaxsan imzolaydi. Notarius imzolarni tasdiqlaydi va rejestrga yozuv kiritadi.
• Nusxalarni beriş. Har bir tomon tasdiqlangan şartnomaning öz nusxasini oladi.

Tasdiqlaş uçun aniq tariflarni murojaat qilgan kuni notariusdan sörang, çunki stavkalar vaqti-vaqti bilan qayta körib çiqiladi.

---

Tez-tez beriladigan savollar

Ajralişdan keyin nikoh şartnomasi tuziş mumkinmi?

Yöq. Nikoh şartnomasi nikohni röyxatdan ötkazişdan oldin yoki nikoh davomida tuziladi. Ajralişdan keyin mulkiy masalalar mulkni böliş töğrisidagi kelişuv yoki sud orqali hal etiladi.

Nikohgaça bölgan mulk qonun bilan himoyalangan bölsa ham nikoh şartnomasi zarurmi?

Yöq, majburiy emas. Ammo mulkka oid hujjatlar yöqolgan, mablağlarning kelib çiqişini kuzatib bölmaydi yoki nikohdan oldingi mulkka birgalikda katta miqdorda mablağ sarflanişi kutilsa — şartnoma huquqlaringizni himoya qilişni sezilarli darajada osonlaştiradi.

Turmuş örtoğlaridan biri nikoh şartnomasini imzolaşdan boş tortişi mumkinmi?

Ha. Şartnoma faqat ixtiyoriy ravişda tuziladi. Imzolaşga majburlaş mumkin emas.

Nikohgaça bölgan mulk umumiy mablağlar hisobiga yaxşilangan bölsa nima böladi?

Bu amaliyotdagi eng munozarali masalalardan biridir. Agar mulkning qiymati birgalikdagi qöyimlar hisobiga (kapital taʼmirlaş, rekonstruktsiya) sezilarli darajada oşgan bölsa, sud uni umumiy mulk deb tan olişi mumkin. Nikoh şartnomasi bu holatni oldindan tartibga solişga imkon beradi.

Nikoh şartnomasini özgartiriş yoki bekor qiliş mumkinmi?

Ha, istalgan vaqtda turmuş örtoğlarining özaro roziligiga köra — şuningdek notarial şaklda. Bir tomonlama şartnomani faqat sud orqali eʼtiroz qiliş mumkin.

---

Xulosa

Nikohgaça bölgan mulkni notarial rasmiylaştiruv — bu şerikka işonmaslik emas, balki oqilona huquqiy gigiyenadir. Nikoh şartnomasi nizolar paydo bölişidan oldin ularni bartaraf etadi va har ikkala turmuş örtoğiga mulkiy munosabatlarning aniq, huquqiy jihatdan mustahkamlangan manzarasini beradi.

> Eslatma: Uşbu maqola umumiy maʼlumot xarakteriga ega va individual notarial maslahatning örnini bosa olmaydi. Har bir holat öziga xos bölib, aniq tavsiyalar sizning holatingizdagi şaroitlarga boğliq.

Agar nikoh şartnomasini tuzmoqçi yoki nikohgaça bölgan mulkni rasmiylaştirmoqçi bölsangiz — Toşkentning Yunusobod tumanidagi notarial idoramga murojaat qiling. Sizning holatinizni birgalikda körib çiqib, töliq yuridik kuçga ega bölgan hujjatlarni tayyorlaşga yordam beraman.