Notarius depoziti: bitim böyiça pulni xavfsiz ötkaziş

Notarius depoziti nima va u nima uçun kerak

Notarius depoziti — bitim böyiça xavfsiz hisob-kitob mexanizmi: xaridor pul mablağlarini notariusning maxsus depozit hisobvarağiga ötkazadi, notarius esa ularni sotuvçiga faqat tomonlar kelişilgan barça şartlarni bajarganidan keyingina ötkazadi. Bu pul tölangan, ammo bitim amalga oşmagan yoki, aksinça, mulk huquqi ötgan, lekin tölov kelmagan vaziyatlarning oldini oladi.

Amaliyotimda men tez-tez tomonlar «qöldan qölga» naqd pul topşirişga kelişib, keyinçalik kim, qança va qaçon berganiga oid nizolarga duç kelganini köraman. Notarius depoziti bu xatarni töliq bartaraf etadi.

Asosiy jihatlar:

• Pul tomonlardan birida emas, notarius hisobvarağida saqlanadi.
• Sotuvçiga tölov faqat kelişilgan şartlar yuzaga kelganda amalga oşiriladi.
• Notarius mablağlarning saqlanişi uçun kasbiy javobgarlik kötaradi.
• Mexanizm köçmas mulkni oldi-sotdi qilişda, qarzni tölaşda, yuridik va jismoniy şaxslar örtasidagi hisob-kitoblarda qöllaniladi.

---

Tartib qanday keçadi: umumiy jarayon

Jarayon bir neça ketma-ket bosqiçdan iborat.

• Tomonlar kelişuvi. Tomonlar hisob-kitob notarius depoziti orqali ötkazilişiga kelişadi va tölov şartlarini (masalan, mulk huquqini davlat röyxatidan ötkazilgandan keyin) belgilab qöyadi.
• Notariusga murojaat. Tomonlar yoki xaridor bir tomonlama notarial idoraga murojaat qilib, mablağlarni depozitga qabul qiliş töğrisidagi arizani imzolaydi.
• Mablağlarni kiritiş. Xaridor kelişilgan summani notariusning depozit hisobvarağiga — bank ötkazmasi yoki qonun bilan nazarda tutilgan boşqa usulda ötkazadi.
• Şartlarning bajarilişi. Tomonlar asosiy bitimni amalga oşiradi (şartnoma imzolaydi, huquq ötişini röyxatdan ötkazadi va h.k.).
• Sotuvçiga tölov. Notarius şartlar yuzaga kelganiga işonç hosil qilgandan söng mablağlarni oluvçiga ötkazadi.

Agar bitim amalga oşmasa, mablağlar kelişuv tartibida kirituvçiga qaytariladi.

---

Hujjatlar, muddatlar va eʼtibor beriş kerak bölgan jihatlar

Qanday hujjatlarni olib keliş kerak

• Har bir tomonning pasporti (yoki şaxsni tasdiqlovçi boşqa hujjat)
• Bitim predmetini tasdiqlovçi hujjatlar (huquq guvohnomasi, şartnoma va h.k.)
• Oldi-sotdi şartnomasi (yoki boşqa asosiy şartnoma) loyihasi yoki nusxasi
• Keyingi tölov uçun oluvçi hisobvarağining rekvizitlari
• Işonçнoma — tomonlardan birini vakil ifodalasa

Hujjatlarning töliq töplamini oldindan tayyorlaşni tavsiya etaman: bu rasmiylaştiriş jarayonini tezlaştiradi va qayta taşrif buyurişning oldini oladi.

---

Boşqa hisob-kitob usullari bilan soliştirganda afzalliklari

Naqd pul topşiriş yoki bank yaçeykasiga nisbatan notarius depoziti qöşimça huquqiy himoya darajasini taʼminlaydi. Notarius — ommaviy vakolatlarga ega va mol-mulkiy javobgarlik kötaradigan şaxs. Mablağlarni kiritiş fakti va ularni tölaş şartlari notarial tarzda tasdiqlanadi, bu hujjatga isbotlaş kuçini beradi.

Bundan taşqari, tomonlar şartlarni özlari belgilaydi: bosqiçma-bosqiç tölovlarni, bitimdan voz keçilganda mablağlarni qaytarişni, bir neça oluvçiga tölovni nazarda tutiş mumkin. Mexanizmning moslaşuvçanligi uni nafaqat köçmas mulk bilan boğliq bitişlarda, balki qarzni tölaşda, pudrat şartnomalari böyiça hisob-kitoblarda va tölov kafolati talab etiladigan boşqa holatlarda ham qöllaş imkonini beradi.

---

Köp söraladigan savollar

Notarius depozitiga naqd pul kiritiş mumkinmi?

Kiritiş tartibi (naqd yoki naqdsiz) qonunçilik va notarial qoidalar bilan tartibga solinadi. Amaliyotda köproq naqdsiz ötkazma qöllaniladi. Ruxsat etilgan usulni qabul uçun yozilganda aniqlang.

Agar sotuvçi pulni olişdan boş tortsa nima böladi?

Mablağlar kelişuvda körsatilgan muddat tugaguniga qadar notariusning depozit hisobvarağida qoladi. Keyingi harakatlar tartibi ariza şartlari va qonunçilik normalari bilan belgilanadi.

Mablağlarni kiritişda ikkala tomon ham iştirok etişi şartmi?

Köp hollarda arizani kirituvçi (xaridor) beradi. Ikkinçi tomonning iştiroki aniq bitim şartlariga boğliq. Hujjatlarni tayyorlaşda notariusdan aniqlab oling.

Notarius depozit hisobvarağidagi mablağlar suğurtalanganmi?

Notarius kasbiy javobgarlik kötaradi, bu odatda suğurta bilan taʼminlanadi. Tafsilotlarni bevosita notarial idoradan sörang.

Mablağlar kiritilgandan keyin tölov şartlarini özgartiriş mumkinmi?

Ha, barça manfaatdor tomonlarning roziligi mavjud bölsa, şartlar notariusga tegişli ariza topşiriş yöli bilan özgartirilişi mumkin.

---

*Uşbu maqola faqat maʼlumot beriş maqsadida tuzilgan va individual notarial konsultatsiyaning örnini bosa olmaydi. Har bir vaziyat öziga xos, qonunçilik esa özgarib turişi mumkin.*

---

Agar bitim rejalaştirayotgan bölsangiz va hisob-kitobni notarius depoziti orqali amalga oşirişni istasangiz, Toşkentning Yunusobod tumanidagi notarial idorama murojaat qilişingizni taklif etaman. Biz rasmiylaştiriş uçun optimal tartibni tanlaymiz, amaldagi tariflarni tuşuntiramiz va tölov şartlarini töğri ifodalaşga yordam beramiz.