Haydovchining jarima ballari 2026: nima uchun beriladi va qachon huquqdan mahrum qilinadi

O‘zbekistonda jarima ballari haydovchiga MJtK 34¹-moddasidagi ro‘yxatga kiruvchi huquqbuzarliklar uchun jarima bilan birga beriladi — ular orasida tezlikni oshirish (128³-modda), to‘xtash va to‘xtab turish (128⁶-modda), quvib o‘tish (128⁹-modda), tonirovka (126-modda) bor. Bitta huquqbuzarlik uchun — 2 balldan ko‘p emas, ballar bir yildan keyin olib tashlanadi. Bir yil ichida 12 balldan ko‘p to‘plansa, sud transport vositasini boshqarish huquqidan kamida 6 oyga mahrum qiladi. 2026-yil oktyabr holatiga, OAV xabarlariga ko‘ra, ballar kamera qayd etgan huquqbuzarliklar uchun ham — 2026-yil 1-apreldan beriladi. Himoya uchun asosiysi: ballar jarima to‘g‘risidagi qarorga bog‘liq — u shikoyat bo‘yicha bekor qilinsa, ballar ham bartaraf bo‘ladi. Shikoyat qaror nusxasi olingan kundan e’tiboran 10 kun ichida beriladi (316-modda); davlat boji to‘lanmaydi (315-modda).

Qisqacha

• Asos: MJtK 34¹-moddasi, 2025-yil 20-fevraldagi O‘RQ-1033 bilan kiritilgan.
• Nima uchun: 125-moddaning 3- va 5-qismlari, 126-modda, 127-moddaning 1-qismi, 128³-modda, 128⁴-moddaning 2-qismi, 128⁵, 128⁶, 128⁸, 128⁹, 129, 130-moddalar, 137-moddaning 1-qismi — jarima bilan birga.
• Nechta: bitta huquqbuzarlik uchun 2 balldan ko‘p emas; berish tartibini Vazirlar Mahkamasi belgilaydi.
• Qancha amal qiladi: bir yildan keyin olib tashlanadi.
• Huquqdan mahrum qilish: bir yilda 12 balldan ko‘p — boshqarish huquqidan kamida 6 oyga mahrum qilish, faqat sud qarori bilan.
• Kameralar: OAV xabarlariga ko‘ra — 2026-yil 1-apreldan; bu qonun matni emas, amaliyot.
• Qanday olib tashlash: qonuniy yo‘l — 10 kunlik muddatda berilgan shikoyat bo‘yicha qarorni bekor qildirish. To‘lov, shu jumladan chegirma bilan, qarorni bekor qilmaydi.

Jarima ballari nima

34¹-modda MJtKga 2025-yil 20-fevraldagi O‘RQ-1033 bilan kiritilgan. Ballar modda ro‘yxatidagi YHQ buzilishlari uchun jarima bilan birga beriladi: shunday modda bo‘yicha har bir qaror ball qo‘shadi, bir yilda 12 balldan ko‘pi esa sud qarori bilan boshqarish huquqidan mahrum qilishga olib keladi.

Qonun ramkani belgilaydi — moddalar ro‘yxati, bitta huquqbuzarlik uchun ko‘pi bilan 2 ball, ballning bir yillik amal qilish muddati, 12 ball chegarasi va kamida 6 oylik mahrum qilish. Berish tartibini qonun Vazirlar Mahkamasiga belgilashni topshirgan. Bu tartib bu yerda tahlil qilinmaydi, shuning uchun alohida huquqbuzarliklar uchun aniq «ball narxlari»ni keltirmaymiz.

Qaysi huquqbuzarliklar uchun ball beriladi

34¹-modda ro‘yxati va bunday huquqbuzarlikni kamera rasmiylashtira oladimi (2026-yil 5-fevraldan amal qiladigan 17¹-moddaning 1-qismidagi yopiq ro‘yxat bo‘yicha):

34¹-modda ro‘yxatida nima yo‘q: 125-moddaning 1-qismi (xavfsizlik kamari) va 128¹-modda (rul boshqarayotganda telefon). Ular uchun jarima bor, lekin 2026-yil oktyabr holatiga 34¹-modda matniga ko‘ra ball yo‘q.

Agar kamera qarori 17¹-moddaning 1-qismidagi «kamera» ro‘yxatida bo‘lmagan modda bo‘yicha — masalan, 126-modda (tonirovka) bo‘yicha chiqarilgan bo‘lsa, bu shikoyat uchun mustaqil asos: bunday huquqbuzarliklar bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi (283-moddaning 1-qismi).

Nechta ball, qancha amal qiladi va qachon huquqdan mahrum qilinadi

Chegara — «12 dan ko‘p»: roppa-rosa 12 ball hali mahrum qilishga olib kelmaydi. Bitta huquqbuzarlik uchun ko‘pi bilan 2 ball bo‘lganda, 12 dan ko‘p ball kamida yettita huquqbuzarlikda to‘planadi. Qonun «bir yilda» va «bir yildan keyin olib tashlanadi» deydi; bu kalendar yilmi yoki surilib boradigan yilmi — Vazirlar Mahkamasi tartibi belgilaydi, shuning uchun oxirgi 12 oydagi qarorlarga qarash xavfsiz.

Misol. Oxirgi 12 oyda haydovchida ro‘yxatdagi moddalar bo‘yicha oltita qaror bor va har biri eng ko‘p — 2 balldan bergan bo‘lsin — jami 12. Chegara hali o‘tilmagan, lekin «ballik» modda bo‘yicha keyingi har qanday qaror uni 12 dan oshiradi. Aynan shunday paytda kichik jarima ustidan shikoyat ham pul masalasi bo‘lmay qoladi.

Boshqarish huquqidan mahrum qilish — avtomatik harakat emas, sud qarori. Sudda siz o‘zingizni o‘zingiz himoya qilish, dalillar taqdim etish (294-modda) va advokat taklif qilish (297-modda) huquqiga egasiz; iltimosingizga ko‘ra sud davlat hisobidan advokat bilan ta’minlashi shart.

Jarima ballarini qanday tekshirish mumkin

Qonun haydovchi ballari yig‘indisini qayerda ko‘rishini nomlamaydi. Ishonchli tekshiruv — o‘z qarorlaringiz bo‘yicha: ularning ko‘chirmalari va materiallari my.gov.uz, MyGov ilovasi, Safe Road, Road24, Hamroh va Majburiy ijro byurosi ilovasida mavjud (amaliyot). Oxirgi 12 oydagi yuqoridagi jadvaldagi moddalar bo‘yicha qarorlarni ajrating: har biri 2 tagacha ball berishi mumkin. Yangi qarorlarni o‘tkazib yubormaslik uchun telefon raqamingiz my.gov.uz portalida ro‘yxatdan o‘tgan bo‘lishi kerak — 2026-yil 1-martdan kamera bo‘yicha xabarlar amalda xat bilan emas, 6079 raqamidan SMS orqali keladi.

«Ballarni pulga o‘chirib beramiz» degan takliflarga ishonmang: MJtK beradigan qonuniy yo‘l — qarorni shikoyat orqali bekor qildirish.

Qarorning bekor qilinishi — ballarning bekor qilinishi

Ballar qaror bo‘yicha jarima bilan birga beriladi. Qaror bekor qilinsa, ballar ham bartaraf bo‘ladi — bu jarimaning o‘zi kichik bo‘lsa ham shikoyat foydasiga asosiy dalillardan biri. Ballar texnik jihatdan qanday olib tashlanishi Vazirlar Mahkamasi tartibiga bog‘liq.

Shikoyat haqida nimani bilish muhim:

• Muddat — qaror nusxasi olingan kundan e’tiboran 10 kun (316-modda). Eng erta sanadan hisoblash xavfsiz: 6079 raqamidan SMS yoki my.gov.uz portalida birinchi ochilgan kun. O‘tkazib yuborgan bo‘lsangiz — shikoyat bilan birga muddatni tiklash haqida iltimosnoma bering; shikoyat muddati o‘tkazib yuborilganda maqolasiga qarang.
• Qayerga. my.gov.uz, 1054-xizmat (VMQ-382) orqali — tez, lekin faqat bitta urinish: xuddi shu mazmundagi takroriy murojaat ko‘rib chiqilmaydi (13-band). Yoki jinoyat ishlari bo‘yicha tuman (shahar) sudiga — u yerda tergov sudyasi, dalillar, iltimosnomalar va apellyatsiya bor. Ballar va huquqdan mahrum bo‘lish xavfi bo‘lganda sudni tanlash oqilonaroq.
• Asoslar. Kuchlilari: kamera qarori huquqbuzarlikdan bir oy o‘tib chiqarilgan (36-moddaning 3-qismi), huquqbuzarlik «kamera» ro‘yxatiga kirmaydi (17¹-moddaning 1-qismi), rulda boshqa shaxs bo‘lgan va bu hujjatlar bilan tasdiqlangan (17¹-moddaning 5-qismi), olib qochish, YHQ buzilishi bo‘yicha inspektor bayonnoma tuzmagan (283-moddaning 1-qismi). Bosqichma-bosqich — «Radar jarimasiga shikoyat qilish» va YPX inspektori jarimasi haqidagi maqolalarda.
• Chegirma. Shikoyat 15 kun ichida to‘lash uchun 50 foizlik chegirmadan mahrum qiladi (332¹-moddaning 2-qismi). Ammo 12 ballga yaqin bo‘lsangiz, pul endi asosiysi emas: chegirma bilan to‘lash qarorni ham, ballarni ham qoldiradi. Hisob — «Jarimaga 50% chegirma yoki shikoyat» maqolasida.

Jarima o‘rniga ogohlantirish va ballar

2026-yil 5-fevraldan MJtK 125-moddaning 1–2-qismlari, 128¹, 128², 128⁶, 135¹-moddalar va 138-moddaning 1–2-qismlari bo‘yicha jarima o‘rniga ma’muriy ogohlantirishga yo‘l qo‘yadi (O‘RQ-1116 bilan kiritilgan 24¹-modda). Shartlar — chin dildan pushaymon bo‘lish va boshqa huquqbuzarlik alomatlari yo‘qligi; bitta shaxsga ogohlantirish yiliga bir martadan ko‘p qo‘llanilmaydi. «Ballik» moddalardan bu ro‘yxatga faqat 128⁶-modda (to‘xtash va to‘xtab turish) kiradi.

34¹-modda ballarni jarima bilan bog‘laydi; jarima o‘rniga ogohlantirish qo‘llanilsa, ballar beriladimi — qonun to‘g‘ridan-to‘g‘ri aytmaydi. Ogohlantirish kamera ma’lumotlari asosida haydovchi ishtirokisiz chiqarilgan qarorlarga tatbiq etiladimi — bu ham to‘g‘ridan-to‘g‘ri tartibga solinmagan. Shikoyatda jazoni ogohlantirishga almashtirishni zaxira variant sifatida so‘rash mumkin (321-moddaning 1-qismi 4-bandi — jazoni kuchaytirmagan holda o‘zgartirish), lekin «chin dildan pushaymonlik» huquqbuzarlikning o‘zini inkor etish bilan yaxshi mos kelmaydi.

O‘tkazib yuborib bo‘lmaydigan muddatlar

Rulda boshqa shaxs bo‘lgan bo‘lsa, ballar

Ballar qarorga ergashadi, kamera qarori esa mulkdor yoki avtomobilning qonuniy foydalanuvchisiga nisbatan chiqariladi (17¹-moddaning 2-qismi). Avtomobilni boshqa shaxs boshqargan va bu qayd etilgan sanadagi hujjatlar bilan tasdiqlangan bo‘lsa, mulkdor ozod qilinadi (17¹-moddaning 5-qismi) — unga nisbatan qaror bekor qilinadi va uning ballari bartaraf bo‘ladi. Haqiqiy haydovchining javobgarligi masalasi alohida hal qilinadi va uning ishi takroriylik hisobga olingan holda ko‘riladi (321-moddaning 3-qismi). Batafsil — «Kamera jarimasi keldi, lekin rulda men emas edim» maqolasida.

Huquqdan ayrilmaslik uchun: bir yillik reja

• Hisobingizni biling. Oyiga bir marta 34¹-modda ro‘yxatidagi moddalar bo‘yicha oxirgi 12 oydagi qarorlarni ko‘rib chiqing.
• Har bir yangi qarorni 10 kun ichida tekshiring — bu muddatdan keyin shikoyat faqat muddatni tiklash haqidagi iltimosnoma bilan qabul qilinadi.
• «Avtomatik» to‘lamang. Modda ball bersa va sizda allaqachon 8–10 ball bo‘lsa, avval sanalar, modda, surat va rulda kim bo‘lganini tekshiring.
• Asos kuchli bo‘lsa — shikoyat qiling, mahrum qilish xavfida — sudda. Sudda protsessual imkoniyatlar ko‘proq, qarorni esa 10 sutka ichida apellyatsiya tartibida shikoyat qilish mumkin (324³-modda).
• Mahrum qilish haqidagi ish sudga yetib borsa — o‘zingiz ishtirok eting, dalillar taqdim eting, zarur bo‘lsa advokat so‘rang.

Hujjatlar paketini qanday tayyorlash

Jarima-navigator — Brix xizmati (ijrochi — «BAHA AI» MChJ): u qarorni tekshiradi — muddat, modda, sanalar va asoslar — va paket tayyorlaydi: qonundagi asoslar bo‘yicha shikoyat, muddat o‘tkazib yuborilgan bo‘lsa — uni tiklash iltimosnomasi, organga shikoyat berilganligi haqida xabarnoma va my.gov.uz uchun matn. Avval — muddat va foydani tekshirish: chegirma bilan to‘lash (MJtK 332¹-moddasi) foydaliroq bo‘lsa, xizmat buni to‘lovdan oldin aytadi. Shikoyatni o‘zingiz imzolaysiz va topshirasiz; ish bo‘yicha sizning nomingizdan faqat advokat ishtirok eta oladi (MJtK 294, 297-moddalari). Boshlash — xizmat sahifasida yoki Telegramda: @jarimastopbot. Pactum xizmat haqida ma’lumot beradi; savollar — +998 99 050 50 70.

Ko‘p beriladigan savollar

Huquqdan mahrum qilinguncha nechta jarima balli to‘plash mumkin?

Bir yilda 12 tadan ko‘p emas. Bir yilda 12 balldan ko‘p to‘plansa, sud boshqarish huquqidan kamida 6 oyga mahrum qiladi (MJtK 34¹-moddasi).

Jarima ballari qachon o‘chadi?

Bir yildan keyin: 34¹-modda ballar bir yil o‘tgach olib tashlanishini belgilaydi. Bu hisobda qanday aks etishini Vazirlar Mahkamasi tartibi belgilaydi.

Kamera jarimalari uchun ham ball beriladimi?

OAV xabarlariga ko‘ra — ha, 2026-yil 1-apreldan. «Ballik» moddalarning aksariyati kameralar rasmiylashtirishi mumkin bo‘lgan huquqbuzarliklar ro‘yxatiga kiradi (17¹-moddaning 1-qismi).

Rul boshqarayotganda telefon va taqilmagan kamar uchun ball beriladimi?

2026-yil oktyabr holatiga 34¹-modda matniga ko‘ra — yo‘q: 125-moddaning 1-qismi (kamar) va 128¹-modda (telefon) ro‘yxatda ko‘rsatilmagan. Bu huquqbuzarliklar uchun jarima bundan bekor bo‘lmaydi.

Jarima ballarini o‘chirish mumkinmi?

Qonuniy yo‘l — ular berilgan qarorni bekor qildirish: my.gov.uz yoki sud orqali 10 kunlik muddatda shikoyat bilan. Jarimani to‘lash ballarni olib tashlamaydi, «ballarni pulga o‘chirib beramiz» degan takliflar esa qonuniy tartib-taomil emas.

Jarima to‘langan, keyin qaror bekor qilingan bo‘lsa, ballar bilan nima bo‘ladi?

Qarorning bekor qilinishi u bo‘yicha berilgan ballarni ham bartaraf etadi. Qaror ish yuritishni tugatgan holda bekor qilinsa, to‘langan jarima qaytariladi (324-modda): kvitansiya bilan qaror chiqargan organga murojaat qiling. To‘lovning o‘zi 10 kun ichida shikoyat berishga xalaqit bermaydi; 50 foizlik chegirma bilan to‘lagan bo‘lsangiz, shikoyatdan keyin ikkinchi yarmini to‘lashni talab qilishlari xavfini hisobga oling (332¹-moddaning 2-qismi).

Manbalar

• MJtK: 17¹, 24¹, 34¹, 36, 283, 294, 297, 316, 319, 321, 324, 324³, 332, 332¹-moddalar
• O‘RQ-1033, 2025-yil 20-fevral: 34¹-moddaning kiritilishi
• O‘RQ-1116, 2026-yil 4-fevral: kamera qayd etadigan huquqbuzarliklar ro‘yxati
• VMQning 2024-yil 3-iyuldagi 382-son qarori: YHXXga elektron murojaat reglamenti, 12–13-bandlar
• Portal: my.gov.uz, 1054-xizmat