Apostil Özbekistonda: bu nima, qanday hujjatlarga qöyiladi va qanday oliş mumkin

Apostil nima va nima uçun kerak

Apostil — 1961 yilgi Gaaga konventsiyasi joriy etgan standartlaştirilgan tasdiqlovçi ştamp. U hujjatni bergan organ mansabdor şaxsining imzosi va muhrining haqiqiyligini tasdiqlaydi hamda konventsiya iştirokçi barça davlatlar tomonidan avtomatik ravişda tan olinadi. Boşqaça aytganda, apostil qöyilgan hujjatni qabul qiluvçi mamlakatning konsulxonasi yoki Taşqi işlar vazirligida qöşimça tasdiqlaşdan ötkaziş şart emas.

Özbekiston Gaaga konventsiyasiga qöşilgan, şuning uçun respublikaning vakolatli organi tomonidan qöyilgan apostil Rossiyadan Germaniyagaça, AQShdan Janubiy Koreyagaça önlab davlatda amal qiladi.

Asosiy jihatlar:

• Apostil ≠ tarjima: u hujjatni tasdiqlaydi, lekin talab etilgan hollarda notarial tasdiqlangan tarjimaning örnini bosa olmaydi.
• Apostil faqat rasmiy hujjatlarga qöyiladi — xususiy yozişmalar bundan mustasno.
• Agar qabul qiluvçi mamlakat Gaaga konventsiyasi iştirokçisi bölmasa, konsullik legalizatsiyasi talab etiladi.
• Apostilning amal qiliş muddati odatda çeklanmagan, biroq qabul qiluvçi tomon hujjatning "yangilik" talablarini özi belgilaşi mumkin.

---

Qanday hujjatlarga apostil qöyiladi

Amaliyotimda men quyidagi toifadagi hujjatlarga apostil söraş holatlarini köproq uçrataman:

> Muhim: xususiy şartnomalar, tilxatlar va işbilarmonlik yozişmalari apostillaşga qabul qilinmaydi. Bunday hujjatlarni xorijda yuridik kuçga ega qiliş uçun avval notarial tasdiqlaş kerak — şundagina AV notarius imzosiga apostil qöyadi.

---

Apostillaş jarayonida notariusning roli

Notarius apostilni özi qöymaydi — bu vakolatli davlat organlarining huquqi. Biroq notarius tayyorgarlik bosqiçida muhim rol öynaydi:

• Nusxalarni tasdiqlaş. Agar hujjatning originali topşirib bölmasa (masalan, diplomning yagona nusxasi bölsa), notarius tasdiqlangan nusxa tayyorlaydi.
• Tarjimon imzosini tasdiqlaş. Hujjatni xorijda foydalaniş uçun tarjima qiliş zarur bölsa, notarius tarjimon imzosini tasdiqlaydi.
• Bitimlar va işonçnomalarni notarial tasdiqlaş. Bunday hujjatlar keyin notarius imzosiga apostil qöyilişi uçun AVga yuboriladi.
• Maslahat beriş. Men mijozga qaysi organga murojaat etiş kerakligini va qanday hujjatlar paketini tayyorlaşni tuşuntiraman — bu vaqt va asabni tejaydi.

---

Özingiz bilan nima olişingiz kerak

Notariusga yoki vakolatli organga borişdan oldin quyidagilarni tayyorlaşni tavsiya qilaman:

• [ ] Apostillaşga topşiriladigan hujjat originali
• [ ] Ariza beruvçining pasporti (original + nusxa)
• [ ] Hujjat boşqa şaxs nomida berilgan bölsa — vakolatlaringizni tasdiqlovçi hujjat (işonçnoma va h.k.)
• [ ] Davlat boji tölovi kvitansiyasi (aniq tariflarni murojaat kuni notarius yoki vakolatli organdan sörang, çunki stavkalar vaqti-vaqti bilan özgartiriladi)
• [ ] Zarur bölsa — notarial tasdiqlangan tarjima

---

FAQ: apostil böyiça tez-tez beriladigan savollar

S: Hujjatning oddiy fotosuratiga yoki skaneriga apostil qöyiş mumkinmi?

J: Yöq. Apostil faqat originalga yoki notarial tasdiqlangan nusxaga qöyiladi — oddiy fotosurat yoki skaner qabul qilinmaydi.

S: Apostillaş qança vaqt oladi?

J: Muddatlar organga va uning bandligiga boğliq. Amaliyotda bu jarayon bir neça iş kunidan bir neça haftaga qadar davom etişi mumkin. Aniq muddatlarni töğridan-töğri murojaat qilgan idoradan sörang.

S: Apostilni tarjima qiliş kerakmi?

J: Apostil ştampining özi fransuz tilida tuziladi (Gaaga konventsiyasi standarti) va odatda tarjima talab qilmaydi. Asosiy hujjatning tarjimasi zarur bölişi mumkin — buni qabul qiluvçi tomondan aniqlab oling.

S: Özbekiston apostili Rossiyada amal qiladimi?

J: Ha, Rossiya Gaaga konventsiyasi iştirokçisi bölganligi sababli Özbekiston apostili qöşimça legalizatsiyasiz qabul qilinadi.

S: Qabul qiluvçi mamlakat apostilni tan olmasa nima qiliş kerak?

J: Agar davlat Gaaga konventsiyasi iştirokçisi bölmasa, konsullik legalizatsiyasi talab etiladi. Bu holda tartib boşqaça böladi — notarius yoki Özbekiston Respublikasi Taşqi işlar vazirligi bilan maslahatlaşing.

---

Xulosa

Apostil — özbek hujjatlarini xorijda tan oldiriş uçun qulay va işonçli vosita. Asosiysi — vakolatli organni töğri aniqlaş, hujjatlar töliq paketini tayyorlaş va zarur bölsa, oldindan notariusda hujjatlarni tasdiqlaş.

*Uşbu maqola umumiy maʼlumot xarakterida bölib, muayyan vaziyat böyiça individual notarial maslahatning örnini bosa olmaydi.*

Agar hujjatlarni apostillaşga tayyorlaşda yordam kerak bölsa — nusxalarni tasdiqlaş, tarjimani tasdiqlaş yoki işonçnomani notarial tasdiqlaş böyiça — Toşkentning Yunusobod tumanidagi notarial kontorimga murojaat qiling. Men sizga maslahat berişga va bu jarayonni ortiqça taşvişsiz ötkazişga tayyorman.