Ko'chmas mulkni sovg'a qilish shartnomasi: notarius yordamida qanday rasmiylashtiriladi

Ko'chmas mulkni sovg'a qilish shartnomasi nima

Sovg'a qilish shartnomasi — bu bir tomon (sovg'a qiluvchi) ikkinchi tomonga (sovg'a oluvchiga) ko'chmas mulk: kvartira, turar-joy uyi, yer uchastkasi yoki ulardagi ulushni tekin (haq to'lamasdan) topshiradigan bitimdir. Bu yerda asosiy so'z — bepul: agar mulkni topshirish evaziga biron-bir to'lov yoki majburiyat nazarda tutilgan bo'lsa, sovg'a shartnomasi tuzish mumkin emas — bu allaqachon boshqa turdagi bitim hisoblanadi.

Amaliyotimda ko'pincha odamlar oila ichida mulkni qayta rasmiylashtirishning eng qulay yo'li sifatida sovg'a qilishni tanlayotganini ko'raman. Bu haqiqatan qulay, ammo bunday qarorning huquqiy oqibatlarini tushunish muhimdir.

Asosiy jihatlar

• Shartnomani notarial tasdiqlash ko'chmas mulkni sovg'a qilish bitimining huquqiy tozaligini ta'minlaydi va kelajakdagi nizolardan ikki tomonni ham himoya qiladi.
• Sovg'a — qaytarilmas bitim: mulk huquqini ro'yxatdan o'tkazgandan so'ng uni bekor qilish juda qiyin, shuning uchun sovg'a qiluvchi o'z qarorini aniq anglashi shart.
• Sovg'a oluvchi uchun soliq oqibatlari sovg'a qiluvchi bilan qarindoshlik darajasiga bog'liq — rasmiylashtirilayotgan kunda amaldagi soliqqa tortish tartibini mutaxassisdan aniqlang.
• Sovg'a qiluvchining muomala layoqati va irodasi — majburiy shartlar: notarius sovg'a qiluvchi ongli va ixtiyoriy harakat qilayotganligini tekshiradi.

Qanday hujjatlarni olib borish kerak

Quyidagi hujjatlar to'plamini oldindan tayyorlashni tavsiya qilaman:

• Sovg'a qiluvchi va sovg'a oluvchining pasportlari
• Ko'chmas mulkka oid huquq tasdiqlovchi hujjat (mulk huquqi guvohnomasi, sotib olish-sotish shartnomasi, meros guvohnomasi va hokazo)
• Ko'chmas mulk kadastr ma'lumotlari yoki texnik pasport
• Qarindoshlikni tasdiqlovchi hujjatlar (agar tegishli bo'lsa)
• Sovg'a qiluvchining turmush o'rtog'ining roziligi (agar mulk nikoh davrida sotib olingan bo'lsa) — odatda notarial tasdiqlanган
• Tomonlardan biri voyaga yetmagan yoki muomala layoqati cheklangan bo'lsa, vasiylik va homiylik organining ruxsati

Aniq ro'yxat ob'ekt turiga va bitim holatlariga qarab farq qilishi mumkin — qabulga yozilishda aniqlab oling.

Notariusda rasmiylashtirishning tartibi

Notarius shartnomani tasdiqlagandan so'ng mulk huquqining o'tishi davlat ro'yxatidan o'tkazilishi shart. Faqat reyestrga yozuv kiritilgan paytdan boshlab sovg'a oluvchi to'liq mulkdor bo'ladi.

Ko'p so'raladigan savollar

Kvartira ulushiniyam sovg'a qilish mumkinmi?

Ha, mumkin. Ulushni sovg'a qilish butun ob'ektni sovg'a qilishga o'xshash tartibda rasmiylashtiriladi. Ba'zi hollarda boshqa mulkdoshlarga xabarnoma yuborish talab etilishi mumkin — notarius aniq vaziyat bo'yicha maslahat beradi.

Sovg'a qilish shartnomasini notarial tasdiqlash majburiymidir?

O'zbekiston qonunchiligi ko'chmas mulk bilan tuzilgan bitimlarni notarial tasdiqlashni talab qiladi. Bu rasmiyat emas, balki bitimning haqiqiy deb tan olinishi va e'tirozlardan himoyalanishining kafolatidir.

Ro'yxatdan o'tgandan keyin sovg'ani bekor qilish mumkinmi?

Sovg'ani bekor qilish faqat qonunda to'g'ridan-to'g'ri nazarda tutilgan istisno hollarda mumkin (masalan, sovg'a oluvchi sovg'a qiluvchiga nisbatan noqonuniy harakatlar sodir etgan bo'lsa). Boshqa hollarda ro'yxatdan o'tgan sovg'ani bekor qilish deyarli mumkin emas.

Sovg'a oluvchi soliq to'laydimi?

Soliq oqibatlari tomonlarning qarindoshlik darajasiga va amaldagi soliq qonunchiligiga bog'liq. Aniq soliqqa tortish tartibini bitimni amalga oshirayotgan paytda soliq maslahatchisidan yoki soliq organidan aniqlang.

Sovg'a qilish shartnomasini rasmiylashtirishda xarajatlar qancha?

Xarajatlar notarial tarif va ro'yxatdan o'tkazish uchun davlat bojidan iborat. Aniq tariflarni murojaat qilgan kunda notariusdan so'rang, chunki stavkalar vaqti-vaqti bilan qayta ko'rib chiqiladi.

Xulosa

Ko'chmas mulkni sovg'a qilish shartnomasi — oqibatlari uzoq yillarga cho'ziladigan mas'uliyatli huquqiy qadam. Notariusda to'g'ri rasmiylashtirilishi ikki tomonning ham manfaatlarini himoya qiladi, bitimning haqiqiy emas deb topilishi xavfini bartaraf etadi va sovg'a oluvchiga huquqiy jihatdan benuqson mulkdorlik huquqini beradi.

> Eslatma: Ushbu maqola umumiy ma'lumot maqsadida tuzilgan bo'lib, individual notarial maslahatni almashtira olmaydi. Har bir vaziyat o'ziga xos — aniq holatingizni baholash uchun notariusga murojaat qiling.

Toshkentda ko'chmas mulkni sovg'a qilish shartnomasini rasmiylashtirishni rejalashtirmoqchi bo'lsangiz, sizni Yunusobod tumanidagi notarial kontoramga maslahatga taklif qilaman. Hujjatlarni tayyorlash, shartnomani tuzish va bitimni birinchi tashrifdan mulk huquqini ro'yxatdan o'tkazish guvohnomasini olishgacha bo'lgan har bir bosqichda hamrohlik qilishga tayyorman.