Konsullik legalizatsiyasi — rasmiy hujjatlarni xorijda tan oldirishning majburiy tartibi bo'lib, u Gaaga konventsiyasiga qo'shilmagan davlatlar uchun qo'llaniladi. Ushbu maqolada men bu jarayon nima ekanligini, qanday amalga oshirilishini va qanday hujjatlar talab qilinishini tushuntiraman.
4 daqIshonchni qayta topshirish vakil tomonidan o'z vakolatlarini boshqa shaxsga o'tkazish imkonini beradi — ammo faqat bir qator shartlar bajarilganda. Qachon bu qonuniy, notariusda qanday rasmiylashtirish va qanday cheklovlar amal qilishini ko'rib chiqamiz.
Konsullik legalizatsiyasi — hujjatning haqiqiyligini rasmiy tasdiqlash jarayoni bo'lib, unda vakolatli davlat organlari bir-birining imzolari va muhrlarini ketma-ket tasdiqlab boradi, yakuniy bosqichda esa manzil davlatining konsulxonasi o'z belgisini qo'yadi. Natijada hujjat xorijda yuridik kuchga ega bo'ladi.
Bu tartib hujjat yuborilayotgan davlat 1961 yilgi Gaaga konventsiyasiga a'zo bo'lmagan hollarda qo'llaniladi (ya'ni u yerda apostil qabul qilinmaydi). Odatdagi holatlar: Yaqin Sharq, Janubi-Sharqiy Osiyo, Afrika mamlakatlaridagi sheriklar uchun tijorat hujjatlari, shuningdek shaxsiy hujjatlar — tug'ilish guvohnomasi, nikoh guvohnomasi, diplom, ishonchnoma.
Asosiy jihatlar:
---
O'zbekistonda bu jarayon odatda bir necha ketma-ket bosqichni o'z ichiga oladi.
Toshkent shahar Yunusobod tumanida faoliyat yurituvchi xususiy notarius. O'zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq bitimlar, ishonchnomalar, meros va oilaviy hujjatlarni tasdiqlaydi.
Yuristlarimiz har qanday savolda yordam berishga tayyor
Xizmatlarni ko'rishAvtomobilingizni GAIda ro'yxatga olish yoki ro'yxatdan chiqarish uchun shaxsan bora olmasangiz, notarial tasdiqlangan ishonchnoma bu vakolatlarni boshqa shaxsga topshirish imkonini beradi. Maqolada rasmiylashtirish tartibi, kerakli hujjatlar va e'tibor berish lozim bo'lgan asosiy nuanslar haqida.
1-bosqich. Notarial rasmiylashtiruv (agar talab qilinsa)
Agar hujjat o'zbek yoki rus tilida tuzilgan bo'lsa va manzil davlati tarjima talab qilsa, avval notarial tasdiqlangan tarjima bajariladi. Agar bu nusxa bo'lsa — notarial tasdiqlanadi. Amaliyotda men bu masalani qabul qiluvchi tomon bilan oldindan aniqlab olishni tavsiya qilaman.
2-bosqich. Adliya vazirligida tasdiqlash
Adliya vazirligi organlari (yoki vakolatli organ) notarius yoki hujjatni bergan mansabdor shaxsning imzosining haqiqiyligini tasdiqlaydi.
3-bosqich. Tashqi ishlar vazirligida tasdiqlash
TIV Adliya vazirligi xodimining imzosi haqiqiyligini tasdiqlaydi. Bu bosqich konsullik legalizatsiyasining ko'pgina holatlarida majburiydir.
4-bosqich. Manzil davlati konsulxonasida legalizatsiya
O'zbekistonda akkreditatsiya qilingan xorijiy davlat konsulxonasi o'z belgisini qo'yib, hujjatni o'z mamlakatida foydalanish uchun yakuniy ravishda legallashtiradi.
| Bosqich | Kim bajaradi | Diqqat qilish kerak bo'lgan jihat |
|---|---|---|
| Notarial rasmiylashtiruv / tarjima | Notarius | Tarjima tili manzil davlati talablariga mos kelishiga ishonch hosil qiling |
| Adliya vazirligi | O'zR Adliya vazirligining vakolatli bo'limi | Hujjatda asl imzolar va muhrlar bo'lishi shart |
| Tashqi ishlar vazirligi | O'zR TIV Konsullik departamenti | Oldindan yozilish talab qilinishini aniqlab oling |
| Xorijiy davlat konsulxonasi | Toshkentdagi konsulxona | Har bir konsulxonaning ish tartibi va talablari o'ziga xos |
---
Aniq ro'yxat hujjat turiga va manzil davlatiga bog'liq, lekin ko'pgina hollarda quyidagilar talab qilinadi:
> Har bir hujjatning bir necha nusxasini oldindan tayyorlab qo'yishni tavsiya qilaman — ba'zi organlar nusxalarni o'zida qoldiradi.
---
Apostil va konsullik legalizatsiyasining farqi nimada?
Apostil — 1961 yilgi Gaaga konventsiyasiga a'zo davlatlar uchun soddalashtirilgan tartib: bitta shtamp, va hujjat amal qiladi. Konsullik legalizatsiyasi — ushbu konventsiyaga kirmaydigan davlatlar uchun ko'p bosqichli murakkabroq jarayon.
Apostil kerakmi yoki legalizatsiya — qanday bilish mumkin?
Buni qabul qiluvchi tomondan (ish beruvchi, o'quv muassasasi, davlat organi) yoki manzil davlatining konsulxonasidan aniqlab olish kerak. Amaliyotda men buni har doim hujjatlarni tayyorlashdan oldin birinchi qadam sifatida qilishni maslahat beraman.
Jarayon qancha vaqt oladi?
Muddatlar har bir idoraning yuklanganligiga va manzil davlatiga qarab farq qiladi. Jami jarayon bir necha ish kunidan bir necha haftaga qadar davom etishi mumkin. Vaqt zahirasini qo'yib qo'yishni tavsiya qilaman.
Konsullik legalizatsiyasi qancha turadi?
Har bir bosqich alohida to'lanadi: Adliya vazirligi davlat boji, TIV yig'imi, xorijiy davlatning konsullik yig'imi. Aniq tariflarni murojaat qilgan kunda notariusdan yoki bevosita idoralardan so'rang, chunki stavkalar vaqti-vaqti bilan qayta ko'rib chiqiladi.
Legalizatsiyani vakilga topshirish mumkinmi?
Ha, notarial rasmiylashtirilgan ishonchnoma mavjud bo'lsa. Bu ayniqsa xorijda yoki bir necha instansiyaga shaxsan bora olmasangiz qulay.
---
> *E'tibor bering: ushbu maqola axborot xarakteriga ega bo'lib, individual notarial maslahatni almashtirmaydi. Har bir vaziyatning o'ziga xos xususiyatlari bor, ularni alohida ko'rib chiqish zarur.*
Konsullik legalizatsiyasi — bosqichlar ketma-ketligiga qat'iy rioya qilishni talab qiladigan jarayon. Biror bosqichdagi xato butun hujjatlar to'plamini qaytadan rasmiylashtirish zaruriyatiga olib kelishi mumkin.
Agar xorijda foydalanish uchun hujjatlarni legallashtirish zarurati bo'lsa, sizni Toshkent shahri Yunusobod tumanidagi notarial idoramga maslahatga taklif qilaman. Men to'g'ri tartibni aniqlashda, hujjatlarni tayyorlashda va har bir bosqichda sizga yordam beraman.
